Shloka 26
Atithi-prāpti and the Brāhmaṇa’s Deliberation on Triadic Dharma (अतिथिप्राप्तिः धर्मत्रयविचारश्च)
तस्य मे तप्ततपसो निगृहीतेन्द्रियस्थ च । नारायणप्रसादेन क्षीरोदस्यानुकूलत:,“जब मैं इन्द्रियोंको वशमें करके अपनी तपस्या पूर्ण कर चुका, तब भगवान् नारायणके कृपाप्रसादसे क्षीरसागरके तटपर मुझे मेरी इच्छाके अनुसार यह तीनों कालोंका ज्ञान प्राप्त हुआ। अतः मैं तुम्हारे संदेहके निवारणके लिये उत्तम एवं न््यायोचित बात कहूँगा। तुमलोग ध्यान देकर सुनो
tasya me taptatapaso nigṛhītendriyastha ca | nārāyaṇaprasādena kṣīrodasyānukūlataḥ ||
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ച് തപസ്സു പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം, ഭഗവാൻ നാരായണന്റെ പ്രസാദത്താലും ക്ഷീരസാഗരത്തിന്റെ അനുകൂലതയാലും, സമുദ്രതീരത്ത് എനിക്ക് എന്റെ ഇച്ഛാനുസാരം മൂന്നു കാലങ്ങളുടെയും ജ്ഞാനം ലഭിച്ചു. അതിനാൽ നിങ്ങളുടെ സംശയം നീക്കാൻ ഞാൻ ഉത്തമവും ന്യായോചിതവും ആയ വാക്ക് പറയും; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
True insight is presented as arising from disciplined austerity and restraint of the senses, but it is ultimately perfected by divine grace (Nārāyaṇa-prasāda). Such knowledge should then be used ethically—to resolve doubts and articulate what is just (nyāyocita).
Vaiśampāyana explains the authority behind his forthcoming instruction: after completing tapas and mastering self-control, he received—through Nārāyaṇa’s favor and the auspicious setting of the Ocean of Milk—knowledge of the three times. He now promises to answer the listeners’ doubts with a proper, justice-aligned teaching.