Shloka 96
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
भविष्यति वधस्तस्य मत्त एव द्विजोत्तम | द्विजोत्तम! गर्गाचार्यके तेजसे उत्पन्न होकर शक्तिशाली बना हुआ जो कालयवन नामक विख्यात असुर होगा, उसका वध भी मेरे ही द्वारा सम्भव होगा ।। जरासंधश्न बलवान् सर्वराजविरोधन:,गिरिव्रजमें जरासंध नामक एक बहुत समृद्धिशाली और बलवान असुर राजा होगा, जो सम्पूर्ण राजाओंसे वैर मोल लेता फिरेगा। मेरे ही बौद्धिक प्रयत्नसे उसका भी वध हो सकेगा
bhaviṣyati vadhastasya matta eva dvijottama | dvijottama! gargācāryake tejase utpannaḥ śaktimān yo kālayavana-nāma vikhyāta āsuro bhaviṣyati, tasya vadho 'pi mamaiva dvārā sambhaviṣyati || jarāsandhaś ca balavān sarvarāja-virodhanaḥ, girivraje jarāsandha-nāmā bahu-samṛddhiśālī balavān āsura-rājā bhaviṣyati, yaḥ samasta-rājabhiḥ saha vairam ādāya cariṣyati; mamaiva bauddhika-prayatnena tasya api vadhaḥ śakyaḥ ||
ഹേ ദ്വിജോത്തമാ! അവന്റെ വധം നിശ്ചയമായും എന്റെ വഴിയിലൂടെയാകും. ദ്വിജോത്തമാ! ഗർഗാചാര്യന്റെ തേജസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച് ശക്തിമാനായി ‘കാലയവനൻ’ എന്നു പ്രസിദ്ധനായവന്റെ സംഹാരവും എന്റെ മുഖേന തന്നെ സാധ്യമാകും. കൂടാതെ ഗിരിവ്രജത്തിൽ ജരാസന്ധൻ എന്ന അത്യന്തം സമൃദ്ധനും ബലവാനുമായ രാജാവ് ഉണ്ടാകും; അവൻ എല്ലാ രാജാക്കന്മാരോടും വൈരം പുലർത്തി സഞ്ചരിക്കും. എന്റെ ബുദ്ധിപ്രയത്നം കൊണ്ടു അവന്റെ നാശവും സാധ്യമാകും.
(भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the interplay of destiny and human agency: even when future events are foreseen, their fulfillment is framed as occurring through deliberate means—especially through counsel, strategy, and the responsible exercise of power in the political-moral order (dharma of kingship).
Bhishma speaks prophetically, naming future formidable adversaries—Kālayavana and Jarāsandha—and asserts that their downfall will be achievable through his agency, emphasizing not only martial outcomes but also the role of intellect and planning in overcoming threats to the realm.