Shloka 51
धर्मस्य बहुद्वारत्वम् — Nārada’s Audience with Indra (Śānti-parva 340)
ललाटाच्चैव मे रुद्रो देव: क्रोधाद् विनि:सृत: । पश्यैकादश मे रुद्रान् दक्षिणं पार््वमास्थितान्,“मेरे क्रोधवश ललाटसे मेरे ही रुद्रदेवका प्राकट्य हुआ है। देखो, ये ग्यारह रुद्र मेरे दाहिने भागमें विराजमान हैं
lalāṭāccaiva me rudro devaḥ krodhād viniḥsṛtaḥ | paśyaikādaśa me rudrān dakṣiṇaṃ pārśvam āsthitān |
എന്റെ ക്രോധത്തിന്റെ ബലത്തിൽ എന്റെ ലലാടത്തിൽ നിന്ന് തന്നെ രുദ്രദേവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. നോക്കുക—എന്റെ ഈ ഏകാദശ രുദ്രന്മാർ വലതുപാർശ്വത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the immense potency of anger and the need for self-mastery: wrath is portrayed as a force capable of generating fierce, destructive divine energy (Rudra). Ethically, it warns that uncontrolled krodha can externalize into harm, whereas restraint is aligned with dharma.
Bhishma speaks of a theophany: Rudra emerges from his forehead due to anger, and he points out the presence of eleven Rudras positioned on his right side, emphasizing their manifestation and power.