Shloka 22
अध्याय ३३७ — ज्ञानमार्ग-वैविध्यप्रश्नः तथा व्यासस्य नारायणोद्भवकथा
Systems of Knowledge and Vyāsa’s Nārāyaṇa-Origin
तप्त्वा वर्षसहस्त्राणि चरित्वा तप उत्तमम् | एकपादा: स्थिता: सम्यक् काष्ठ भूता: समाहिता:,“वहाँ मेरुके उत्तर और क्षीरसागरके किनारे एक पवित्र स्थान है, जहाँ हमलोगोंने हजार वर्षोतक एकाग्रचित्त हो काष्ठकी भाँति एक पैरसे खड़े होकर बड़ी कठोर तपस्या की थी। वह उत्तम तपस्या करके हम यही चाहते थे कि किसी तरह वरदायक सनातन देवाधिदेव वरणीय भगवान् नारायणका दर्शन कर लें
taptvā varṣasahasrāṇi caritvā tapa uttamam | ekapādāḥ sthitāḥ samyak kāṣṭhabhūtāḥ samāhitāḥ |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ഉത്തമമായ തപസ്സു അനുഷ്ഠിച്ച് ഞങ്ങൾ ഒരുകാലിൽ ദൃഢമായി നിന്നു—മരക്കഷ്ണങ്ങളെപ്പോലെ നിശ്ചലമായി, മനസ്സ് പൂർണ്ണമായി സമാഹിതമായി. ആ പരമ തപസ്സു പൂർത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഞങ്ങളുടെ ഏക ആഗ്രഹം ഇതായിരുന്നു—വരദായകനായ, സനാതനനായ ദേവാധിദേവൻ, വരണീയനായ ഭഗവാൻ നാരായണനെ സാക്ഷാൽ ദർശിക്കണമെന്നത്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined austerity and unwavering mental concentration as a means of spiritual attainment, presenting devotion (seeking the Lord’s darśana) as the ethical aim that gives tapas its highest purpose.
Bhishma recounts an episode of extreme ascetic practice: for thousands of years they performed severe penance, standing on one foot without movement and with focused minds, motivated by the desire to behold Nārāyaṇa, the supreme boon-giving Lord.