Shloka 48
नरनारायण-नारदसंवादः
Nara-Nārāyaṇa–Nārada Discourse on Vision, Elements, and Entry into Vāsudeva
Devanagari script
ततो मुहुर्त संचिन्त्य निश्चितां गतिमात्मन: । परावरज्ञो धर्मस्य परां नै:श्रेयसीं गतिम्,तदनन्तर उन्होंने दो घड़ीतक अपनी निश्चित गतिके विषयमें विचार किया; फिर भूत और भविष्यके ज्ञाता शुकदेवजीको अपने धर्मकी कल्याणमयी परम गतिका निश्चय हो गया
Transliteration
tato muhūrtaṃ saṃcintya niścitāṃ gatim ātmanaḥ | parāvarajño dharmasya parāṃ naiḥśreyasīṃ gatim ||
Translation
അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം കുറച്ചുനേരം താൻ നിശ്ചയിച്ച ഗതിയെക്കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു. പരവും അപരവും അറിഞ്ഞവനായി, ധർമ്മമാർഗത്തിന്റെ മർമ്മജ്ഞനായി, ധർമ്മത്തിന്റെ പരമ കല്യാണദായിനിയായ—നൈഃശ്രേയസീ—ഗതിയെക്കുറിച്ച് ദൃഢനിശ്ചയത്തിലെത്തി.
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः
मुहूर्तम्for a moment (a muhūrta)
मुहूर्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootमुहूर्त
FormMasculine, Accusative, Singular
संचिन्त्यhaving reflected, having thought over
संचिन्त्य:
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
निश्चिताम्determined, fixed
निश्चिताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनिश्चित
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्course, path, destiny, state
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
आत्मनःof himself
आत्मनः:
Sambandha
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Genitive, Singular
परावरज्ञःknower of past and future (lit. higher and lower)
परावरज्ञः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरावरज्ञ
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मस्यof dharma
धर्मस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधर्म
FormMasculine, Genitive, Singular
पराम्supreme, highest
पराम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपरा
FormFeminine, Accusative, Singular
नैःश्रेयसीम्leading to the highest good, beatific
नैःश्रेयसीम्:
Karma
TypeAdjective
Rootनैःश्रेयसी
FormFeminine, Accusative, Singular
गतिम्state/goal/path
गतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Accusative, Singular
Speaker
नारद उवाच
Characters & Entities
N
NaradaD
DharmaA
AtmanVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes