Shloka 19
नरनारायण-नारदसंवादः
Nara-Nārāyaṇa–Nārada Discourse on Vision, Elements, and Entry into Vāsudeva
पुत्रकी अभिलाषा रखनेवाले दीन स्त्री-पुरुषोंद्वारा देवताओंकी पूजा और तपस्या करके दस मासतक गर्भ धारण किया जाता है तथापि उनके कुलांगार पुत्र उत्पन्न होते हैं ।। अपरे धनधान्यानि भोगांश्व पितृसंचितान् | विपुलानभिजायन्ते लब्धास्तैरेव मड़लै:,तथा बहुत-से ऐसे हैं, जो आमोद-प्रमोदमें ही जन्म धारण करके पिताके संचित किये हुए अपार धनधान्य एवं विपुल भोगोंके अधिकारी होते हैं
apare dhanadhānyāni bhogāṁś ca pitṛsañcitān | vipulān abhijāyante labdhās tair eva maṇḍalaiḥ ||
നാരദൻ പറഞ്ഞു—പുത്രാഭിലാഷയുള്ള ദീന സ്ത്രീപുരുഷർ ദേവപൂജയും തപസ്സും ചെയ്ത് പത്തു മാസം ഗർഭം ധരിക്കുന്നു; എങ്കിലും ജനിക്കുന്നത് കുലത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്ന (കുലാംഗാര) പുത്രന്മാർ. മറുവശത്ത്, പലരും സുഖഭോഗങ്ങളുടെ നടുവിൽ തന്നെ ജനിച്ച്, പരിശ്രമമില്ലാതെ പിതൃസഞ്ചിതമായ അപാര ധനധാന്യങ്ങളും വിപുല ഭോഗങ്ങളും അവകാശമാക്കുന്നു.
नारद उवाच
Educational Q&A
Worldly results are not proportionate to visible effort: some gain prosperity and pleasures merely by birth into a fortunate family, while others may strive intensely yet not receive the hoped-for outcomes. Therefore, dharma should be grounded in character and right understanding, not in expectation of guaranteed external rewards.
Nārada contrasts two life situations: people who inherit vast paternal wealth and enjoyments effortlessly, versus those who undergo hardship and religious striving for desired ends. The contrast serves as a reflective lesson in the Shānti Parva’s ethical discourse on human destiny, merit, and the limits of ritual as a means to control outcomes.