Shloka 38
अग्नीषोमोत्पत्तिः
Agni–Soma Origin and the Brahmāgnīṣomīya Doctrine
उदयं ज्योतिषां शश्वत् सोमादीनां करोति यः । अन्तर्देहेषु चोदानं यं वदन्ति मनीषिण:,“जो सदा सोम, सूर्य आदि ग्रहोंका उदय एवं उद्भव करता है, मनीषी पुरुष शरीरके भीतर जिसे “उदान” कहते हैं, जो चारों समुद्रोंस जलको ऊपर उठाकर जीमूत नामक मेघोंमें स्थापित करता है तथा जीमूत नामक मेघोंको जलसे संयुक्त करके उन्हें पर्जन्यके हवाले कर देता है, वह महान् वायु 'उद्बधह” कहलाता है, जो तृतीय मार्गपर चलनेके कारण तीसरा कहा गया है
udayaṁ jyotiṣāṁ śaśvat somādīnāṁ karoti yaḥ | antardeheṣu codānaṁ yaṁ vadanti manīṣiṇaḥ ||
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—സോമാദി ജ്യോതിസ്സുകളുടെ ഉദയം നിരന്തരം വരുത്തുന്നവനും, ദേഹാന്തർഗതമായ ‘ഉദാനം’ എന്ന പ്രാണപ്രവാഹമായി ജ്ഞാനികൾ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നവനും ആയ ആ ശക്തി തന്നെയാണ് ഊർധ്വഗതിയെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന മഹാവായു; അന്തഃപ്രാണത്തെ ബാഹ്യ ആകാശീയ ക്രമവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നതായി ഇതു സൂചിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
भीष्म उवाच