Shloka 19
Mahāvasu’s Fall by Speech-Error and Release through Devotion (अज-विवादः वसोः शापः विमोचनं च)
जातमात्र मुने: पुत्र विधिनोपानयत् तदा । तब महातेजस्वी महात्मा भगवान् शंकरने देवी पार्वतीके साथ स्वयं प्रसन्नतापूर्वक पधारकर महर्षि व्यासके उस नवजात पुत्रका विधिपूर्वक उपनयन-संस्कार किया ।। १८ ई || तस्य देवेश्वर: शक्रो दिव्यमद्भुतदर्शनम्
jātamātraṃ muneḥ putraṃ vidhinopānayat tadā | tataḥ mahātejasvī mahātmā bhagavān śaṅkaraḥ devyā pārvatyā saha svayaṃ prasannatāpūrvakaṃ upetya maharṣeḥ vyāsasya tasya navajātasya putrasya vidhivat upanayana-saṃskāraṃ cakāra | tasya deveśvaraḥ śakro divyam adbhuta-darśanam ...
മുനിയുടെ പുത്രൻ ജനിച്ച ഉടൻ തന്നെ വിധിപൂർവം ഉപനയനത്തോടെ ദീക്ഷിതനായി. അപ്പോൾ മഹാതേജസ്വിയായ മഹാത്മാവ് ഭഗവാൻ ശങ്കരൻ, ദേവി പാർവതിയോടുകൂടെ, സ്വയം പ്രസന്നനായി വന്ന് മഹർഷി വ്യാസന്റെ ആ നവജാത പുത്രന് വിധിവിധാനപ്രകാരം ഉപനയന-സംസ്കാരം നിർവഹിച്ചു. തുടർന്ന് ദേവേശ്വരൻ ശക്രൻ (ഇന്ദ്രൻ) ദിവ്യവും അത്ഭുതകരവുമായ ദർശനത്തോടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage underscores the dharmic importance of saṃskāras—especially upanayana—as a sanctifying rite that authorizes disciplined learning and ethical formation. It also conveys that true dharma is upheld and affirmed by higher spiritual authority: even the greatest rites are ideally performed with reverence, correctness (vidhi), and divine-minded benevolence.
Bhishma narrates an extraordinary event: immediately after the birth of Vyasa’s son, Lord Shiva arrives with Parvati and personally performs the child’s upanayana according to proper ritual procedure. The verse then transitions to Indra (Shakra), described as wondrous and divine in appearance, indicating further celestial participation or the next development in the episode.