Shloka 56
देवतापितृप्रश्नः — Nārada at Badarīāśrama: the ultimate referent of daiva and pitṛ worship
Devanagari script
अहर्निशिषु सर्वतः स्पृशत्सु सर्वचारिषु । प्रकाशगूढवृत्तिषु स्वधर्ममेव पालय
Translation
പകലും രാത്രിയും—സർവത്ര സഞ്ചരിച്ച് എല്ലാം സ്പർശിക്കുന്നവ—ഒരിക്കൽ പ്രകാശിപ്പിക്കുകയും മറ്റൊരിക്കൽ മറയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. അതുകൊണ്ട് അവയുടെ പരിധിയിൽ ജീവിക്കുന്ന നീ എപ്പോഴും സ്വധർമ്മം തന്നെയേ പാലിക്ക.
Word by Word
अहर्निशिषुin days and nights
अहर्निशिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअहर्निशा
Formfeminine, locative, plural
सर्वतःeverywhere/from all sides
सर्वतः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः
स्पृशत्सुwhile touching; in (those) touching
स्पृशत्सु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्पृश्
Formmasculine/neuter, locative, plural, शतृ (present active participle)
सर्वचारिषुin (those) moving everywhere; all-pervading
सर्वचारिषु:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसर्वचारिन्
Formmasculine/neuter, locative, plural
प्रकाशगूढवृत्तिषुin the states/operations of manifest and hidden (i.e., day and night)
प्रकाशगूढवृत्तिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootप्रकाशगूढवृत्ति
Formfeminine, locative, plural
स्वधर्मम्one's own duty
स्वधर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootस्वधर्म
Formmasculine, accusative, singular
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पालयprotect/observe (you should follow)
पालय:
TypeVerb
Rootपालय् (पाल्)
Formimperative, second, singular, parasmaipada
Speaker
व्यास उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes