Shloka 33
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
यथा चोत्तापितं बीज॑ कपाले यत्र तत्र वा । प्राप्पाप्पड्कुरहेतुत्वमबीजत्वान्न जायते
Janaka uvāca: yathā cottāpitaṁ bījam kapāle yatra tatra vā | prāpyāṅkurahētutvam abījatvān na jāyate ||
ജനകൻ പറഞ്ഞു—മൺകഷണത്തിലോ മറ്റേതെങ്കിലും പാത്രത്തിലോ എവിടെയെങ്കിലും ചൂടാക്കി (വറുത്ത) വിത്ത് വിത്തുത്വം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനാൽ മുളപ്പാനുള്ള ശേഷി വീണ്ടും നേടുകയില്ല; മുളപ്പാൻ യോജ്യമായ വയലിൽ വീണാലും മുളയ്ക്കുകയില്ല. അതുപോലെ, എന്റെ സന്ന്യാസി ഗുരു ഭഗവാൻ പഞ്ചശിഖൻ എനിക്കു നൽകിയ ജ്ഞാനം ‘നിർബീജം’; അതിനാൽ വിഷയങ്ങളുടെ ‘ക്ഷേത്ര’ത്തിൽ അത് വീണ്ടും കാമം, ആസക്തി, പുതുബന്ധനം എന്നിങ്ങനെ മുളയ്ക്കുന്നില്ല.
जनक उवाच
Educational Q&A
True liberating knowledge is ‘seedless’ (nirbīja): it destroys the latent capacity of desires and karmic impressions to sprout again. Even when one encounters sense-objects (a fertile ‘field’), the mind does not generate fresh attachment or bondage—like a roasted seed that cannot germinate.
King Janaka is explaining the effect of the instruction he received from his renunciant teacher Pañcaśikha. Using the metaphor of a roasted seed, he states that his realized knowledge no longer produces worldly craving when exposed to objects of enjoyment.