Shloka 111
Śuka’s Guṇa-Transcendence and Vyāsa’s Consolation (शुकगति-वर्णनम्)
विंशकश्नैष संघातो महाभूतानि पठ्च च । सदसद्धावयोगौ तु गुणावन्यौ प्रकाशकौ,इन बीस गुणोंका समुदाय एवं पाँच महाभूत तथा सद्भावयोग5 और असद्धभावयोगर-- ये दो अन्य प्रकाशक गुण, ये सब मिलकर सत्ताईस हैं
viṁśakaś cāyaṁ saṅghāto mahābhūtāni pañca ca | sadasadbhāvayogau tu guṇāv anyau prakāśakau | etaiḥ sarvaiḥ samāyuktāḥ saptaviṁśatir ucyate ||
ഈ ഇരുപത് ഗുണങ്ങളുടെ സമാഹാരം, അഞ്ചു മഹാഭൂതങ്ങൾ, കൂടാതെ ‘സദ്ഭാവ‑യോഗം’ എന്നും ‘അസദ്ഭാവ‑യോഗം’ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന രണ്ടു മറ്റ് പ്രകാശക ഗുണങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം ചേർന്ന് ഇരുപത്തേഴെന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു.
भीष्य उवाच
Educational Q&A
Bhishma enumerates a doctrinal count: twenty principles, plus the five great elements, plus two additional ‘illuminating’ linkages (association with being and with non-being), yielding twenty-seven. The ethical aim is discernment—seeing the person and the world as a composite of knowable factors rather than as the true Self—supporting detachment and liberation-oriented conduct.
In Shanti Parva’s instruction section, Bhishma continues a philosophical exposition to Yudhishthira, using numerical classification of principles to make the structure of experience intelligible and to guide the listener toward right understanding and renunciation.