Shloka 10
पाण्डुनन्दन! तुमने तो उन्हीं लोगोंका सेवकोंसहित वध किया है, जो धर्मका नाश करनेवाले थे। अपने धर्ममें स्थित रहते हुए भी तुम शोक क्यों कर रहे हो? क्योंकि राजाका यह कर्तव्य ही है कि वह धर्मद्रोहियोंका वध करे, सुपात्रोंको दान दे और धर्मके अनुसार प्रजाकी रक्षा करे ।। युधिछिर उवाच न तेडभिशंके वचन यद् ब्रवीषि तपोधन । अपरोक्षो हि ते धर्म: सर्वधर्मविदां वर,युधिष्ठिर बोले--सम्पूर्ण धर्मज्ञोंमें श्रेष्ठ तपोधन! आपको धर्मके स्वरूपका प्रत्यक्ष ज्ञान है। आप जो बात कह रहे हैं, उसपर मुझे तनिक भी संदेह नहीं है
yudhiṣṭhira uvāca | na te ’bhiśaṅke vacanaṃ yad bravīṣi tapodhana | aparokṣo hi te dharmaḥ sarvadharmavidāṃ vara ||
പാണ്ഡുനന്ദനാ! ധർമ്മത്തെ നശിപ്പിച്ചവരെ നീ അവരുടെ സേവകരോടുകൂടി വധിച്ചിരിക്കുന്നു. സ്വധർമ്മത്തിൽ നിലകൊണ്ടിട്ടും എന്തിന് ശോകിക്കുന്നു? രാജാവിന്റെ കടമ തന്നെയാണ്—ധർമ്മദ്രോഹികളെ ദണ്ഡിക്കുക (ആവശ്യമെങ്കിൽ വധിക്കുക), സുപാത്രർക്കു ദാനം നൽകുക, ധർമ്മപ്രകാരം പ്രജയെ സംരക്ഷിക്കുക. യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു—തപോധനാ! നിങ്ങൾ പറയുന്ന വചനത്തിൽ എനിക്ക് അല്പമെങ്കിലും സംശയമില്ല. സർവ്വധർമ്മവിദന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ധർമ്മം നിങ്ങൾക്കു അപരോക്ഷമാണ്.
युधिछिर उवाच
Educational Q&A
True moral authority rests with those who have direct insight into dharma; when such a sage speaks, the listener should set aside suspicion and accept the guidance as grounded in immediate knowledge rather than mere opinion.
In the aftermath of war, Yudhiṣṭhira—troubled by grief and moral anxiety—responds to a revered ascetic’s counsel. He affirms that he has no doubt about the instruction because the sage is a foremost knower of dharma, for whom dharma is directly manifest.