Shloka 49
नारद–शुक संवादः
Impermanence, Svabhāva, and Śuka’s Resolve for Yoga
जायन्ते च म्रियन्ते च यस्मिन्नेते यतश््युता: । वेदार्थ ये न जानन्ति वेद्यं गन्धर्वसत्तम,गन्धर्वराज! समस्त भूत जिसमें स्थित हैं, जिससे उत्पन्न होते और जिसमें लीन हो जाते हैं, उस वेदप्रतिपाद्य ज्ञेय परमात्माको जो नहीं जानते हैं, वे परमार्थसे भ्रष्ट होकर जन्मते और मरते रहते हैं
jāyante ca mriyante ca yasminn ete yataś cyutāḥ | vedārtha ye na jānanti vedyaṃ gandharvasattama gandharvarāja | samastabhūtaṃ yasmin sthitaṃ yasmād utpadyate yatra ca līyate tam vedapratipādyaṃ jñeyaṃ paramātmānaṃ ye na jānanti te paramārthataś cyutāḥ punar api jāyante mriyante ca |
യാജ്ഞവൽക്യൻ പറഞ്ഞു—ഏത് പരമതത്ത്വത്തിൽ സർവ്വഭൂതങ്ങളും നിലകൊള്ളുന്നു, അതിൽ നിന്നു ജനിച്ചു അതിലേക്കു തന്നെ ലയിക്കുന്നുവോ—ഹേ ഗന്ധർവ്വശ്രേഷ്ഠാ, ഹേ ഗന്ധർവ്വരാജാ! വേദാർത്ഥം ഗ്രഹിക്കാത്തവരും വേദം ഉപദേശിക്കുന്ന ആ ജ്ഞേയ പരമാത്മാവിനെ അറിയാത്തവരും പരമഹിതത്തിൽ നിന്നു വഴുതി വീണ്ടും വീണ്ടും ജനനമരണചക്രത്തിൽ വീഴുന്നു।
याज़्ञवल्क्य उवाच
Educational Q&A
True freedom from repeated birth and death depends on knowing the Veda’s highest purport: the knowable Supreme Self (Paramātman) in whom all beings abide, from whom they arise, and into whom they dissolve. Ignorance of this leads to deviation from the highest good and continued saṃsāra.
In a didactic exchange within Śānti Parva, the sage Yājñavalkya addresses the king of the Gandharvas, emphasizing that mere existence within the cosmic process is not liberation; only insight into the Veda-taught Supreme Self ends the cycle of birth and death.