Shloka 9
शुकस्य मिथिलागमनम् (Śukasya Mithilāgamanam) — Śuka’s Journey to Mithilā and the Courtly Test
तमप्रमेयो&तिबलं ज्वलमानं विभावसुम् | ऊष्माणं सर्वभूतानां सप्तार्चिषमथाञज्जसा,सम्पूर्ण भूतोंको गर्मी पहुँचानेवाली तथा अत्यन्त प्रबल वेगसे जलती हुई उस सात ज्वालाओंसे युक्त अताको बलवान् वायुदेव अपने आठ रूपोंमें प्रकट होकर निगल जाते हैं और ऊपर-नीचे तथा बीचमें सब ओर प्रवाहित होने लगते हैं
tam aprameyo ’tibalaṁ jvalamānaṁ vibhāvasum | ūṣmāṇaṁ sarvabhūtānāṁ saptārciṣam athāñjasā ||
യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു— അളക്കാനാവാത്തതും അത്യന്തം ബലവാനുമായും ജ്വലിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന അഗ്നി— വിഭാവസു— സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ഉഷ്മയായവൻ, ഏഴ് ജ്വാലാജിഹ്വകളാൽ യുക്തനായവൻ— അവനെ മഹാബലവാനായ വായു വേഗത്തിൽ ഗ്രസിക്കുന്നു. തുടർന്ന് വായു അഷ്ടരൂപങ്ങളായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു മേലും കീഴും മദ്ധ്യവും— എല്ലാദിക്കുകളിലേക്കും ഒഴുകി സഞ്ചരിക്കുന്നു.
याज़्वल्क्य उवाच
Educational Q&A
Even the most powerful and luminous forces (like Fire) are not ultimate; they are governed and transformed within a larger cosmic order. The ethical implication is humility: do not cling to power, brilliance, or sensory force as final—seek the higher principle that transcends measurable phenomena.
Yājñavalkya describes a cosmic process in which blazing Fire (Agni/Vibhāvasu), characterized as the heat within all beings and possessing seven flames, is swiftly absorbed/overpowered by Wind (Vāyu), which then spreads in all directions in its multiple forms.