Shloka 1
Śuka’s Manifestation from the Araṇi (Āraṇeya-janma) — शुकजन्म (आरणेय-सम्भव)
Devanagari script
ऑपन- मा छा अप ऋाल एकादशाधिकत्रिशततमो< ध्याय: अव्यक्त, महत्तत्त्व, अहंकार, मन और विषयोंकी कालसंख्याका एवं सृष्टिका वर्णन तथा इन्द्रियोंमें मनकी प्रधानताका प्रतिपादन याज़्ञवल्क्य उवाच अव्यक्तस्य नरश्रेष्ठ कालसंख्यां निबोध मे । पञ्चकल्पसहस्राणि द्विगुणान्यहरुच्यते
Transliteration
Yājñavalkya uvāca: Avyaktasya naraśreṣṭha kālasaṅkhyāṃ nibodha me | pañca-kalpa-sahasrāṇi dviguṇāny ahar ucyate ||
Translation
യാജ്ഞവൽക്ക്യൻ പറഞ്ഞു—ഹേ നരശ്രേഷ്ഠാ, അവ്യക്തത്തിന്റേതായ കാലഗണന എന്നിൽ നിന്ന് ഗ്രഹിക്കൂ. അഞ്ചായിരം കല്പങ്ങൾ എന്നു പറയുന്നു; ‘അഹഃ’ (ഒരു ദിവസം) അതിന്റെ ഇരട്ടിയാണെന്ന് പ്രസ്താവിക്കുന്നു।
Word by Word
याज्ञवल्क्यःYājñavalkya
याज्ञवल्क्यः:
Karta
TypeNoun
Rootयाज्ञवल्क्य
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
अव्यक्तस्यof the unmanifest (principle)
अव्यक्तस्य:
TypeNoun
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Genitive, Singular
नरश्रेष्ठO best of men
नरश्रेष्ठ:
Sampradana
TypeNoun
Rootनरश्रेष्ठ
FormMasculine, Vocative, Singular
कालसंख्याम्the time-count (measure of time)
कालसंख्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootकालसंख्या
FormFeminine, Accusative, Singular
निबोधunderstand; learn
निबोध:
TypeVerb
Rootबुध्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
मेof me; from me
मे:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
पञ्चfive
पञ्च:
TypeNumeral
Rootपञ्च
कल्पसहस्राणिthousands of kalpas
कल्पसहस्राणि:
Karta
TypeNoun
Rootकल्पसहस्र
FormNeuter, Nominative, Plural
द्विगुणानिtwofold; doubled
द्विगुणानि:
TypeAdjective
Rootद्विगुण
FormNeuter, Nominative, Plural
अहःa day (daytime)
अहः:
Karta
TypeNoun
Rootअहन्
FormNeuter, Nominative, Singular
उच्यतेis said; is called
उच्यते:
TypeVerb
Rootवच्
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada, Indicative
Speaker
याज़्ञवल्क्य उवाच
Characters & Entities
Y
YājñavalkyaA
Avyakta (the Unmanifest)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes