Shloka 23
राजर्षिरधृति: स्वर्गात् पतितो हि महाभिष: । ययाति: क्षीणपुण्यो5पि धृत्या लोकानवाप्तवान्,राजर्षि महाभिष धृतिमान् न होनेके कारण ही स्वर्गसे नीचे गिरे और राजा ययाति अपना पुण्य क्षीण हो जानेके बाद भी धृतिके ही बलसे उत्तम लोकोंको प्राप्त हुए
rājarṣir adhṛtiḥ svargāt patito hi mahābhiṣaḥ | yayātiḥ kṣīṇapuṇyo 'pi dhṛtyā lokān avāptavān |
രാജർഷി മഹാഭിഷ ധൃതി ഇല്ലായ്മകൊണ്ട് സ്വർഗത്തിൽ നിന്ന് പതിച്ചു; എന്നാൽ രാജാ യയാതി, പുണ്യം ക്ഷയിച്ച ശേഷവും, ധൃതിയുടെ ബലത്തിൽ ഉന്നത ലോകങ്ങൾ പ്രാപിച്ചു. ഉപദേശം: വെറും സമ്പാദിച്ച പുണ്യമല്ല; അന്തർദൃഢതയും സ്വയംനിയന്ത്രണവും തന്നെയാണ് ആത്മീയ നില നിലനിർത്തുന്നത്.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Dhṛti—steadfast resolve, inner firmness, and self-restraint—is crucial for maintaining spiritual elevation. Without dhṛti one may fall even from heaven, while with dhṛti one may rise again even when accumulated merit is exhausted.
Bhīṣma contrasts two exemplars: Mahābhiṣa, who fell from Svarga due to lack of steadiness, and Yayāti, who despite depleted merit attained higher realms through steadfastness. The comparison reinforces the ethical value of sustained self-mastery.