Shloka 8
दृश्यादृश्ये हानुगतं स्वभावेन महाद्युते । अव्यक्तमत्र तद् ब्रह्म बुध्यते तात केवलम्,तात! महातेजस्वी नरेश! वह अव्यक्त एवं द्वितीय ब्रह्म यहाँ दृश्य और अदृश्य सभी वस्तुओंमें स्वभावसे ही व्याप्त है; अत: वह सबको जानता है
dṛśyādṛśye hānugataṃ svabhāvena mahādyute | avyaktaṃ atra tad brahma budhyate tāta kevalam ||
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മഹാതേജസ്വീ! ദൃശ്യമാകുന്നതിലും അദൃശ്യമാകുന്നതിലും സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ ഇവിടെ അവ്യക്തബ്രഹ്മം എന്നായാണ് ഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഗ്രാഹ്യവും അഗ്രാഹ്യവും ആയ എല്ലാറ്റിലും അത് അന്തർനിഹിതമായതിനാൽ, അതാണ് അനുഭവത്തിന്റെ സർവ്വജ്ഞമായ അധിഷ്ഠാനം.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that Brahman in its unmanifest (avyakta) aspect pervades both the visible and invisible realms by its own nature; realizing this all-pervasive ground is the basis for true understanding beyond sensory appearances.
Vasiṣṭha is instructing a royal or radiant listener, shifting attention from external phenomena (seen/unseen objects) to the underlying unmanifest Brahman that pervades them, framing a contemplative, knowledge-centered ethic within Śānti Parva’s discourse.