Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

जनक–सुलभा संवादः

Janaka–Sulabhā Dialogue on Mokṣa and Non-attachment

निःसड्भरात्मानमासाद्य षड्विंशकमजं विभुम्‌ | विभुस्त्यजति चाव्यक्तं यदा त्वेतद्‌ विबुद्धाते

niḥsaḍbharātmānam āsādya ṣaḍviṁśakam ajaṁ vibhum | vibhus tyajati cāvyaktaṁ yadā tv etad vibuddhyate ||

വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഷഡ്ഭാരരഹിതനായ, അജനായ, വിഭുവായ—ആ ഇരുപത്താറാമത്തെ തത്ത്വരൂപ ആത്മാവിനെ ഒരാൾ പ്രാപിച്ച് ഇതിനെ യഥാർത്ഥമായി ബോധിച്ചാൽ, ആ സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവ് അവ്യക്തമായ പ്രകൃതിയെയും ത്യജിക്കുന്നു।

निःषड्भरात्मानम्the self that bears (supports) the six (i.e., the sixfold burden)
निःषड्भरात्मानम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिःषड्भरात्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
आसाद्यhaving reached/attained
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआ + सद्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
षड्विंशकम्the twenty-six (principle/entity)
षड्विंशकम्:
Karma
TypeNoun
Rootषड्विंशक
FormNeuter, Accusative, Singular
अजम्unborn
अजम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअज
FormMasculine, Accusative, Singular
विभुम्all-pervading, mighty
विभुम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविभु
FormMasculine, Accusative, Singular
विभुःthe Lord/the all-pervading one
विभुः:
Karta
TypeNoun
Rootविभु
FormMasculine, Nominative, Singular
त्यजतिabandons, gives up
त्यजति:
TypeVerb
Rootत्यज्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Parasmaipada
and
:
TypeIndeclinable
Root
अव्यक्तम्the unmanifest (prakṛti)
अव्यक्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootअव्यक्त
FormNeuter, Accusative, Singular
यदाwhen
यदा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयदा
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
विबुद्धातेawakens/realizes (fully understands)
विबुद्धाते:
TypeVerb
Rootवि + बुध्
FormPresent, Indicative, Third, Singular, Atmanepada

वसिष्ठ उवाच

वसिष्ठ (Vasiṣṭha)
अव्यक्त (Avyakta, the Unmanifest/Prakṛti)
षड्विंशक (the twenty-sixth principle/tattva)