Shloka 8

Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda

Aging and Death Cannot Be Overstepped

Devanagari script

अव्यक्तस्य पर प्राहुर्विद्यां वै पडचविंशकम्‌ । सर्वस्य सर्वमित्युक्तं ज्ञेयं ज्ञानस्य पार्थिव,पचीसवें तत्त्वके रूपमें जिस परम पुरुष परमात्माकी चर्चा की गयी है, उसीको अव्यक्त प्रकृतिकी परम विद्या बताया गया है। राजन! वही सम्पूर्ण ज्ञानका सर्वरूप ज्ञेय है

Translation

അവ്യക്തത്തിന്റെ പരമവിദ്യ ‘പഞ്ചവിംശകം’—ഇരുപത്തിയഞ്ചാം തത്ത്വമായ പരമപുരുഷൻ—എന്നാണ് പറയപ്പെടുന്നത്. രാജാവേ! അവനെയേ ‘സർവസ്യ സർവം’ എന്നു വിളിക്കുന്നു; അവൻ തന്നെയാണ് സമസ്തജ്ഞാനത്തിന്റെ പരമജ്ഞേയൻ.

Word by Word

अव्यक्तस्यof the unmanifest (Prakriti)

परम्supreme; highest

प्राहुःthey have declared / they say

विद्याम्knowledge

वैindeed

पञ्चविंशकम्the twenty-fifth (principle/entity)

सर्वस्यof all

सर्वम्everything; the all

इतिthus

उक्तम्said; declared

ज्ञेयम्to be known; knowable

ज्ञानस्यof knowledge

पार्थिवO king (earth-lord)

Speaker

वसिष्ठ उवाच

Character Dynamics

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Geographic Context

Meter (Chandas)

Sandhi Notes