Previous Verse
Next Verse

Shloka 6

Jarā-Mṛtyu-anatikrama: Janaka–Pañcaśikha-saṃvāda

Aging and Death Cannot Be Overstepped

अहड्कारस्तु भूतानां पञ्चानां नात्र संशय: । अहड्कारस्य च तथा बुद्धिर्विद्या नरेश्वर,नरेश्वर! उन सूक्ष्म पञ्चभूतोंकी विद्या अहंकार है, इसमें कोई संशय नहीं है तथा अहंकारकी विद्या बुद्धि मानी गयी है

ahaṅkāras tu bhūtānāṃ pañcānāṃ nātra saṃśayaḥ | ahaṅkārasya ca tathā buddhir vidyā nareśvara ||

നരേശ്വരാ! ആ പഞ്ചഭൂതങ്ങളുടെ ‘വിദ്യ’ അഹങ്കാരമാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതുപോലെ അഹങ്കാരത്തിന്റെ ‘വിദ്യ’ ബുദ്ധിയാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു.

अहङ्कारःego-sense, I-maker
अहङ्कारः:
Karta
TypeNoun
Rootअहङ्कार
FormMasculine, Nominative, Singular
तुbut, indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
भूतानाम्of the beings/elements
भूतानाम्:
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Genitive, Plural
पञ्चानाम्of the five
पञ्चानाम्:
TypeAdjective
Rootपञ्च
FormNeuter, Genitive, Plural
not
:
TypeIndeclinable
Root
अत्रhere, in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
संशयःdoubt
संशयः:
Karta
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Nominative, Singular
अहङ्कारस्यof ego-sense
अहङ्कारस्य:
TypeNoun
Rootअहङ्कार
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तथाlikewise, similarly
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
बुद्धिःintellect, understanding
बुद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootबुद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
विद्याknowledge, science
विद्या:
Karta
TypeNoun
Rootविद्या
FormFeminine, Nominative, Singular
नर-ईश्वरO lord of men (king)
नर-ईश्वर:
TypeNoun
Rootनरेश्वर
FormMasculine, Vocative, Singular

वसिष्ठ उवाच

V
Vasiṣṭha
N
nareśvara (the king addressed)