Shloka 304
Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs
इस प्रकार श्रीमह्याभारत शान्तिपर्वके अन्तर्गत मोक्षधर्मपर्वमें वसिष्ठ और करालजनकका संवादविषयक तीन सौ चारवाँ अध्याय पूरा हुआ
iti prakāraḥ śrīmahābhārate śāntiparvaṇi antargate mokṣadharmaparvaṇi vasiṣṭha-karālajanaka-saṃvāda-viṣayakaḥ trīśata-catur-adhikaḥ adhyāyaḥ samāptaḥ
ഇങ്ങനെ ശ്രീമഹാഭാരതത്തിലെ ശാന്തിപർവാന്തർഗതമായ മോക്ഷധർമ്മപർവത്തിൽ വസിഷ്ഠനും കരാലജനകനും തമ്മിലുള്ള സംവാദവിഷയകമായ മുന്നൂറ്റിനാലാം അധ്യായം സമാപ്തമായി।
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
This line is a colophon rather than a doctrinal verse: it signals that the chapter’s instruction is framed as Mokṣadharma—dharma oriented toward liberation—delivered through the dialogue of Vasiṣṭha and Karāla Janaka, emphasizing reflective inquiry and ethical-spiritual discipline as the context for mokṣa.
The text formally closes the chapter, stating that the three-hundred-and-fourth chapter of the Mokṣadharma section within Śānti Parva—centered on the Vasiṣṭha–Karāla Janaka dialogue—has concluded.