Shloka 15
Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs
ग्रन्थस्यार्थस्य पृष्ट: संस्तादृशो वक्तुमर्हति । यथा तत्त्वाभिगमनादर्थ तस्य स विन्दति
granthasyārthasya pṛṣṭaḥ saṃstādṛśo vaktum arhati | yathā tattvābhigamanād arthaṃ tasya sa vindati
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—ഗ്രന്ഥത്തിന്റെ അർത്ഥത്തെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, യോഗ്യനായ ആചാര്യൻ ശ്രോതാവിന് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ സംസാരിക്കണം; കാരണം തത്ത്വത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നതിലൂടെയേ ആ വ്യക്തി ഗ്രന്ഥം ഉദ്ദേശിച്ച അർത്ഥം യഥാർത്ഥത്തിൽ നേടുകയുള്ളൂ.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
A teacher should explain a text’s meaning in a way appropriate to the questioner, guiding them toward underlying truths (tattva); only by grasping those principles does one truly obtain the text’s intended purport.
Vasiṣṭha is instructing an inquirer on how scriptural or philosophical exposition should be done: not merely repeating words, but tailoring explanation to the listener and leading them to realization of the foundational truth that unlocks the text’s meaning.