Shloka 11
Utkramaṇa-sthāna and Ariṣṭa-lakṣaṇa: Yājñavalkya’s Instruction on Departure Pathways and Mortality Signs
वसिष्ठ उवाच यदेतदुक्तं भवता वेदशास्त्रनिदर्शनम् एवमेतद् यथा चैततन्निगृह्लाति तथा भवान्,वसिष्ठजीने कहा--राजन्! तुमने वेद और शास्त्रोंके दृष्टान्त देकर यह जो कुछ कहा है, वह ठीक है। तुम जैसा समझते हो, वैसी ही बात है
Vasiṣṭha uvāca: yad etad uktaṃ bhavatā vedaśāstra-nidarśanam; evam etad yathā caitat tan nigṛhṇāti tathā bhavān.
വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു—രാജാവേ! വേദ-ശാസ്ത്ര ദൃഷ്ടാന്തങ്ങൾ ആധാരമാക്കി നിങ്ങൾ പറഞ്ഞത് ശരിയാണ്. നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കിയതുപോലെ തന്നെയാണ് കാര്യസ്ഥിതി; ഈ തത്ത്വം മനസ്സിനെയും പ്രവൃത്തിയെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതുപോലെ, നിങ്ങൾയും അതിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നു.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Scriptural reasoning (Veda and śāstra) is affirmed as valid guidance, and the ethical emphasis is on nigraha—restraint or self-control—as a hallmark of right understanding and disciplined conduct, especially for a ruler.
Vasiṣṭha responds to a king, endorsing the king’s prior statement that was supported with Vedic and śāstric examples, and he praises the king’s capacity to apply that understanding through restraint and governance.