Shloka 33
एवमेतां विकुर्वाण: सर्गप्रलयधर्मिणीम्,सृष्टि और प्रलय जिसके धर्म हैं, उस त्रिगुणमयी प्रकृतिको विकृत करके तीनों गुणोंका स्वामी आत्मा कर्ममार्गमें अनुरक्त और प्रवृत हो उस प्रकृतिके द्वारा होनेवाले प्रत्येक त्रिगुणात्मक कार्यको अपना मान लेता है
evam etāṃ vikurvāṇaḥ sarga-pralaya-dharmiṇīm, trigunamayīṃ prakṛtiṃ vikṛtya, trīṇāṃ guṇānāṃ svāmī ātmā karma-mārge ’nuraktaḥ pravṛttaś ca san, tayā prakṛtyā bhavamānaṃ pratyekaṃ triguṇātmakaṃ kāryaṃ svakam iva manyate.
ഇങ്ങനെ സൃഷ്ടി-പ്രളയധർമ്മിണിയായ ആ പ്രകൃതിയെ വികൃതമാക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കെ, ത്രിഗുണാധിപതിയായ ആത്മാവ് കര്മ്മമാർഗത്തിൽ ആസക്തനായി പ്രവൃത്തമാകുന്നു; പ്രകൃതിയിൽ നിന്നു ജനിക്കുന്ന ഓരോ ത്രിഗുണാത്മക പ്രവർത്തിയെയും മോഹവശാൽ ‘ഇത് എന്റെതാണ്’ എന്നു കരുതുന്നു.
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
Even though the Self is, in essence, sovereign over the three guṇas, when it becomes attached to action and identifies through Prakṛti, it mistakenly claims guṇa-born effects as ‘mine.’ This misidentification is a key mechanism of bondage; freedom lies in discerning Self from Prakṛti and loosening possessiveness.
Vasiṣṭha is explaining a philosophical account of how embodied experience arises: Prakṛti, characterized by cycles of creation and dissolution, produces guṇa-made effects; the Self, turning toward the path of action, becomes involved and adopts a sense of ownership over those effects.