Shloka 81
यदत्र तथ्यं तन्मे त्वं यथावद् वक्तुमरहसि । त्वदृते पुरुष नान््यं प्रष्टमहामि कौरव,युधिष्ठिरने पूछा--निष्पाप पितामह! स्थिरतापूर्वक श्रेष्ठ वत्ररका पालन करनेवाले वे सांख्ययोगी महात्मा भगवान् नारायणको एवं उत्तम परमात्मपद (मोक्ष) को प्राप्त कर लेनेपर अपने जन्मसे लेकर मृत्युतकके बीते हुए वृत्तान्तको फिर कभी याद करते हैं या नहीं? (मोक्षावस्थामें विशेष-विशेष बातोंका ज्ञान रहता है या नहीं? यही मेरा प्रश्न है।) इस विषयमें जो तथ्य बात है, उसे आप यथार्थरूपसे बतानेकी कृपा करें। कुरुनन्दन! आपके सिवा दूसरे किसी पुरुषसे मैं ऐसा प्रश्न नहीं कर सकता
yad atra tathyaṁ tan me tvaṁ yathāvad vaktum arhasi | tvadṛte puruṣa nānyaṁ praṣṭum aham iha kaurava ||
ഈ വിഷയത്തിൽ യഥാർത്ഥം എന്താണോ അത് നിങ്ങൾ എനിക്ക് യഥാവിധി പറയേണ്ടതാണ്. ഹേ കൗരവ! നിങ്ങളെ വിട്ടാൽ ഇവിടെ ഞാൻ ശരിയായി ചോദ്യം ചെയ്യാൻ കഴിയുന്ന മറ്റാരുമില്ല.
युधिषछिर उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes disciplined truth-seeking: when a matter is subtle, one should approach a qualified authority and request an exact account (yathāvat), acknowledging the limits of one’s own certainty and the need for reliable guidance.
Yudhiṣṭhira, in the instruction-filled setting of the Śānti Parva, appeals to his elder teacher for a definitive explanation and states that he has no other suitable person present to question on this topic.