Shloka 34
अव्यक्तकालमान-निर्णयः
Measures of Time from the Unmanifest; Creation, Elements, and the Primacy of Mind
सदा देवा: साधुभि: संवदन्ते न मानुषं विषयं यान्ति द्रष्टम् नेन्दु: सम: स्थादसमो हि वायु- रुच्चावचं विषयं यः स वेद
sadā devāḥ sādhubhiḥ saṃvadante na mānuṣaṃ viṣayaṃ yānti draṣṭum | nenduḥ samaḥ sthād asamo hi vāyur uccāvacaṃ viṣayaṃ yaḥ sa veda ||
ദേവന്മാർ സദാ സജ്ജനന്മാരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ വസിച്ച് അവരോടു തന്നെ സംവദിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ട് മനുഷ്യരുടെ ക്ഷണഭംഗുര ഭോഗങ്ങളിലേക്കു നോക്കുവാൻ പോലും അവർ പോകുന്നില്ല. വിഷയങ്ങളുടെ ഉയർച്ചതാഴ്ചയും നശ്വരസ്വഭാവവും യഥാർത്ഥമായി അറിയുന്നവനോട് ചന്ദ്രനും സമനല്ല; വായുവും സമനല്ല.
हंस उवाच
Educational Q&A
True excellence lies in discerning the impermanent, fluctuating nature of sense-objects and not being drawn to them. The verse links divine stature with satsanga (association with the virtuous) and with a steady, discriminating knowledge that transcends ordinary comparisons.
In the Shanti Parva’s instructional setting, the speaker ‘Haṃsa’ delivers a didactic statement: the gods are portrayed as continually conversing with the virtuous and therefore remaining uninterested in transient human pleasures; the verse then praises the knower of the changing nature of worldly objects as incomparable.