Shloka 6
अव्यक्त–प्रकृति–इन्द्रियविचारः
The Unmanifest, Prakṛtis, and the Sense-Complex
जो एक हजार गौ तथा एक सौ घोड़े दान करता है तथा दूसरा जो सम्पूर्ण भूतोंको अभयदान देता है, वह सदा गौ और अभ्वदान करनेवालेसे बढ़ा-चढ़ा रहता है ।। वसन् विषयमध्येडपि न वसत्येव बुद्धिमान् । संवसत्येव दुर्बुद्धिरसत्सु विषयेष्वपि,बुद्धिमान् पुरुष विषयोंके बीचमें रहता हुआ भी (असंग होनेके कारण) उनमें नहीं रहनेके बराबर ही है; किंतु जिसकी बुद्धि दूषित होती है, वह विषयोंके निकट न होनेपर भी सदा उन्हींमें रहता है
yo eka-sahasraṃ gāḥ tathā eka-śataṃ ghoḍān dānaṃ karoti tathā dvitīyaḥ yaḥ sarva-bhūtebhyo ’bhaya-dānaṃ dadāti, sa sadā go-dātṛ-aśva-dātṛbhyaḥ śreṣṭhataraḥ bhavati. vasan viṣaya-madhye ’pi na vasaty eva buddhimān; saṃvasaty eva durbuddhir asatsu viṣayeṣv api.
പരാശരൻ പറഞ്ഞു— ഒരാൾ ആയിരം പശുക്കളും നൂറ് കുതിരകളും ദാനം ചെയ്യുന്നു; മറ്റൊരാൾ സകല ജീവികൾക്കും അഭയദാനം നൽകുന്നു. അഭയദാനം ചെയ്യുന്നവൻ എപ്പോഴും പശു-കുതിരദാനം ചെയ്യുന്നവനേക്കാൾ ശ്രേഷ്ഠനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു। അതുപോലെ, ജ്ഞാനി വിഷയങ്ങളുടെ നടുവിൽ വസിച്ചാലും അസംഗത്വം മൂലം യഥാർത്ഥത്തിൽ അവയിൽ വസിക്കുന്നില്ല; എന്നാൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ വിഷയങ്ങൾ സമീപത്തില്ലെങ്കിലും അവയിൽ തന്നെയെ വസിക്കുന്നു— കാരണം അവന്റെ മനസ്സ് നിരന്തരം അവയോടു ചേർന്നു കിടക്കുന്നു।
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse ranks ethical protection above material charity: giving fearlessness to all beings surpasses even lavish gifts like cows and horses. It also teaches that true renunciation is mental—wisdom is to remain unattached even while living amid objects, whereas a deluded mind clings to them even in their absence.
In Śānti Parva’s instruction on dharma and conduct, Parāśara delivers a moral comparison: external generosity is praised, but the highest gift is ensuring safety and non-harm to living beings. He then reinforces the point with a psychological observation about attachment and the difference between the wise and the deluded.