Shloka 16
अध्याय २९७ — श्रेयः, धृति, दान-नियमाः
Welfare, Steadfastness, and Norms of Giving
Devanagari script
शरीरिणा परित्यक्तं निश्रेष्टं गतचेतनम् | भूतै: प्रकृतिमापन्नैस्ततो भूमौ निमज्जति,जब जीवात्मा इस देहका परित्याग कर देता है, तब यह देह निश्चेष्ट और चेतनाशून्य हो जाती है एवं इसके पाँच भूत अपनी-अपनी प्रकृतिके साथ मिल जाते हैं। फिर तो यह पृथ्वीमें निमग्न हो जाती है
Translation
ജീവാത്മാവ് ഈ ദേഹം ഉപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ ദേഹം നിശ്ചേഷ്ടവും ചേതനാശൂന്യവും ആകുന്നു; അതിലെ പഞ്ചഭൂതങ്ങൾ തത്തത്തം പ്രകൃതിയിൽ ലയിക്കുന്നു. പിന്നെ അത് ഭൂമിയിൽ ലീനമാകുന്നു.
Word by Word
शरीरिणाby the embodied one
शरीरिणा:
Karana
TypeNoun
Rootशरीरिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
परित्यक्तम्abandoned, left behind
परित्यक्तम्:
Karma
TypeVerb
Rootपरि-त्यज्
FormNeuter, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)
निश्चेष्टम्motionless
निश्चेष्टम्:
Karta
TypeAdjective
Rootनिश्चेष्ट
FormNeuter, Nominative, Singular
गतचेतनम्devoid of consciousness (with consciousness gone)
गतचेतनम्:
Karta
TypeAdjective
Rootगत-चेतन
FormNeuter, Nominative, Singular
भूतैःby the elements (bhūtas)
भूतैः:
Karana
TypeNoun
Rootभूत
FormNeuter, Instrumental, Plural
प्रकृतिम्nature, original state
प्रकृतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Accusative, Singular
आपन्नैःhaving attained, having reached
आपन्नैः:
Karana
TypeVerb
Rootआ-√पद्
FormNeuter, Instrumental, Plural, क्त (past active/participial usage: 'having reached')
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
भूमौin the earth/ground
भूमौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभूमि
FormFeminine, Locative, Singular
निमज्जतिsinks, is absorbed
निमज्जति:
TypeVerb
Rootनि-√मज्ज्
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada
Speaker
पराशर उवाच
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes