Shloka 3
अव्यक्त-प्रबोधः (Awakening to the Unmanifest): The 25th and 26th Principles and Eligibility for Brahma-vidyā
पराशर उवाच एवमेतन्महाराज येन जात: स एव सः | तपसस्त्वपकर्षेण जातिग्रहणतां गत:,पराशरजीने कहा--महाराज! यह ठीक है कि जिससे जो जन्म लेता है, उसीका वह स्वरूप होता है तथापि तपस्याकी न्यूनताके कारण लोग निकृष्ट जातिको प्राप्त हो गये हैं
Parāśara uvāca: evam etan mahārāja yena jātaḥ sa eva saḥ | tapasas tv apakarṣeṇa jātigrahaṇatāṁ gataḥ ||
പരാശരൻ പറഞ്ഞു— മഹാരാജാ! അതു തന്നെയാണ്—ആരിൽ നിന്നു ആരെ ജനിക്കുന്നു, അവൻ അവന്റെ സ്വഭാവം തന്നെയാകുന്നു. എന്നാൽ തപസ്സിന്റെയും ആത്മനിയമത്തിന്റെയും ക്ഷയം വരുമ്പോൾ മനുഷ്യർ ജാതി-ചിഹ്നം ഏറ്റെടുത്തു താഴ്ന്ന ജന്മസ്ഥിതിയിലേക്കു വീഴുന്നു।
पराशर उवाच
Educational Q&A
Parāśara affirms that one’s nature aligns with one’s origin, but adds an ethical warning: when tapas (discipline and spiritual effort) diminishes, people fall into inferior conditions and become identified with lower birth-status. The verse links moral/spiritual decline with social degradation.
Parāśara addresses the king and clarifies a point about birth and identity: while it is generally true that a being reflects its source, the decline of austerity alters outcomes, leading to the acquisition of lower social classification. It functions as an explanatory remark within a broader dharma discussion in Śānti Parva.