Shloka 7
अध्याय २९४ — योगलक्षणम् तथा सांख्यपरिसंख्यानम्
Yoga Definition and Sāṃkhya Enumeration
रंगमंचपर स्त्री आदिके वेषमें उतरकर नाचना या खेल दिखाना, बहुरूपियेका काम करना, मदिरा और मांस बेचकर जीविका चलाना तथा लोहे और चमड़ेकी बिक्री करना-- ये सब काम (सबके लिये) लोकमें निन्दित माने गये हैं। जिसके घरमें पूर्वपरम्परासे ये काम न होते आये हों, उसे स्वयं इनका आरम्भ नहीं करना चाहिये। जिसके यहाँ पहलेसे इन्हें करनेकी प्रथा हो, वह भी छोड़ दे तो महान् धर्म होता है--ऐसा शास्त्रका निर्णय है ।। संसिद्धः पुरुषो लोके यदाचरति पापकम् | मदेनाभिप्लुतमनास्तच्च न ग्राह्मुमुच्यते,यदि कोई जगतमें प्रसिद्ध हुआ पुरुष घमण्डमें आकर या मनमें लोभ भरा रहनेके कारण पापाचरण करने लगे तो उसका वह कार्य अनुकरण करने योग्य नहीं बताया गया है
raṅgamañcapar strī-ādike veṣaṃ utkarṣya nācanaṃ vā khelaṃ darśanaṃ, bahurūpiyasya karma, madirā-māṃsa-vikrayeṇa jīvikā, tathā loha-carma-vikrayaḥ—ete sarve karmāṇi loke ninditāni manyante. yasya gṛhe pūrva-paramparayā etāni karmāṇi na pravṛttāni syuḥ, sa svayaṃ tāny ārabheta na. yasya tu kule pūrvata eva eṣā prathā vartate, so 'pi yadi tāni tyajet, mahān dharma iti śāstra-niścayaḥ. saṃsiddhaḥ puruṣo loke yadācarati pāpakam, madena abhipluta-manās tac ca na grāhyam anukaraṇīyam ucyate.
പരാശരൻ പറയുന്നു—രംഗമഞ്ചത്തിൽ സ്ത്രീ മുതലായ വേഷങ്ങൾ ധരിച്ചു നൃത്തം ചെയ്യുകയോ വിനോദം കാണിക്കുകയോ ചെയ്യൽ, ബഹുരൂപിയുടെ തൊഴിൽ, മദ്യവും മാംസവും വിറ്റ് ഉപജീവിക്കൽ, ഇരുമ്പും തോലും വ്യാപാരം ചെയ്യൽ—ഇവയെല്ലാം ലോകത്തിൽ നിന്ദ്യമായ പ്രവൃത്തികളായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ആരുടെ വീട്ടിൽ പൂർവ്വപരമ്പരയായി ഇവ ഉണ്ടായിട്ടില്ലയോ, അവർ സ്വയം ഇതിന് തുടക്കം കുറിക്കരുത്. മുൻപേ പതിവുണ്ടായിടത്തിലും, അതിനെ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ അത് മഹാധർമ്മം—ഇതാണ് ശാസ്ത്രത്തിന്റെ സ്ഥിരനിർണ്ണയം. കൂടാതെ, ലോകത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായ ഒരാളും മദോന്മത്തമായ അഹങ്കാരത്താലോ, ലോഭത്തിൽ മുങ്ങിയ മനസ്സാലോ പാപാചരണം ചെയ്താൽ, ആ പ്രവൃത്തി അനുകരണീയമല്ലെന്ന് പറയുന്നു.
पराशर उवाच
Educational Q&A
Certain livelihoods are socially censured; one should not newly adopt such work if it is not part of one’s inherited household practice, and even if it is traditional, giving it up is praised as a higher dharma. Additionally, the misdeeds of eminent people—done from pride or greed—must not be treated as examples to follow.
In Śānti Parva’s instruction setting, Parāśara delivers a normative ethical guideline: he lists occupations considered blameworthy, advises restraint and reform (especially abandoning such practices), and warns against copying the immoral behavior of socially prominent individuals.