Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Vasiṣṭha–Karāla-Janaka Saṃvāda: Aśuddha-Sevana, Guṇa-Dr̥ṣṭi, and Sāṃkhya–Yoga Ekārthatā

Mahābhārata 12.293

सत्कृत्य हि द्विजातिभ्यो यो ददाति नराधिप: । यादृशं तादृशं नित्यमश्नाति फलमूर्जितम्‌,जो राजा ब्राह्मणोंका सत्कार करके उन्हें जैसा दान देता है, वैसा ही उत्तम फलका वह सदा ही उपभोग करता है

satkṛtya hi dvijātibhyo yo dadāti narādhipaḥ | yādṛśaṃ tādṛśaṃ nityam aśnāti phalam ūrjitam ||

പരാശരൻ പറഞ്ഞു—നരാധിപൻ ദ്വിജന്മാരെ (വിശേഷിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെ) ആദരപൂർവ്വം സത്കരിച്ച് ഏതു തരത്തിലുള്ള ദാനം നൽകുന്നുവോ, അതിന് തുല്യമായ ശക്തിയുള്ള ഉത്തമഫലം അവൻ നിത്യവും അനുഭവിക്കുന്നു.

सत्कृत्यhaving duly honored
सत्कृत्य:
Karana
TypeVerb
Rootसत्कृ (सम् + कृ)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययार्थे अव्ययभावः), कर्तरि, having honored
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
द्विजातिभ्यःto the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजातिभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormFeminine, Dative, Plural
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
ददातिgives
ददाति:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formलट्, present, 3rd, Singular, परस्मैपद
नराधिपःthe king (lord of men)
नराधिपः:
Karta
TypeNoun
Rootनराधिप
FormMasculine, Nominative, Singular
यादृशम्of what kind/whatever (kind of gift)
यादृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootयादृश
FormNeuter, Accusative, Singular
तादृशम्of that kind/such
तादृशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतादृश
FormNeuter, Accusative, Singular
नित्यम्always
नित्यम्:
TypeIndeclinable
Rootनित्य
अश्नातिenjoys/partakes
अश्नाति:
TypeVerb
Rootअश् (भक्षणे)
Formलट्, present, 3rd, Singular, परस्मैपद
फलम्fruit/result
फलम्:
Karma
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Accusative, Singular
ऊर्जितम्excellent/strengthened (i.e., abundant)
ऊर्जितम्:
TypeAdjective
Rootऊर्जित
Formक्त (past passive participle used adjectivally), Neuter, Accusative, Singular

पराशर उवाच

P
Parāśara
N
narādhipa (king)
D
dvijāti (twice-born, especially Brahmins)

Educational Q&A

Gifts given to the worthy—especially the twice-born—when offered with honor and respect, return to the giver as a result of the same kind and measure; respectful charity yields strong, enduring merit.

In the Shanti Parva’s instruction on dharma, the sage Parāśara teaches a ruler that honoring Brahmins and giving appropriately brings corresponding karmic fruit, reinforcing the ideal of righteous kingship through reverent generosity.