Shloka 12
Vasiṣṭha–Karāla-Janaka Saṃvāda: Aśuddha-Sevana, Guṇa-Dr̥ṣṭi, and Sāṃkhya–Yoga Ekārthatā
Mahābhārata 12.293
अजिद्दौरशकक्रोधै्हव्यकव्यप्रयोक्तृभि: । शूद्रेर्निर्मार्जनं कार्यमेवं धर्मो न नश्यति,उसीकी पूजा करके वैश्यको चाहिये कि खेती और पशुपालन आदिके द्वारा उसे अत्यन्त समृद्धिशाली बनाये। राजाको उसकी रक्षा करनी चाहिये और ब्राह्मणोंको चाहिये कि वे कुटिलता, शठता एवं क्रोधको त्यागकर हव्य-कव्यका प्रयोग करते हुए उस अन्न- धनका यज्ञ (लोकहितके कार्य) में सदुपयोग करें। शूद्रोंको यज्ञभूमि तथा त्रैवर्णिकोंके घरोंको झाड़-बुहारकर॒ साफ रखना चाहिये। ऐसा करनेसे धर्मका नाश नहीं होता
ajiddaurśakakrodhaiḥ havyakavyaprayoktṛbhiḥ | śūdrer nirmārjanaṃ kāryam evaṃ dharmo na naśyati ||
പരാശരൻ പറഞ്ഞു—ബ്രാഹ്മണർ കപടത, ശഠത, ക്രോധം എന്നിവ ജയിച്ച് ഹവ്യ-കവ്യങ്ങളെ യഥാവിധി പ്രയോഗിക്കണം. ശൂദ്രർ യജ്ഞഭൂമിയും ദ്വിജരുടെ വസതികളും തൂത്തുവാരി ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ജോലി ചെയ്യണം. ഇങ്ങനെ ഓരോരുത്തരും തത്തത്ത സ്ഥാനധർമ്മം പാലിച്ചാൽ ധർമ്മം നശിക്കുകയില്ല.
पराशर उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that dharma is preserved when people restrain inner vices (crookedness, deceit, anger) and perform their socially assigned duties—especially proper use of ritual offerings (havya/kavya) and maintenance of purity through cleaning—so that religious and communal life functions without decline.
In Śānti Parva’s instruction on conduct and social duties, Parāśara is laying out a normative model of varṇa-based responsibilities: Brahmins should be morally disciplined and correctly perform/guide offerings, while Śūdras support ritual and household order through cleansing work; this mutual functioning is presented as preventing the decay of dharma.