Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Vasiṣṭha on Saṃsāra, Guṇas, and Misattributed Agency

Mahābhārata 12.292

रन्तिदेवेन लोकेष्टा सिद्धि: प्राप्ता महात्मना । फलपपत्रैरथो मूलैर्मुनीनर्चितवांश्ष सः,महात्मा राजा रन्तिदेवने फल-मूल और पत्तोंसे ऋषि-मुनियोंका पूजन किया था। इसीसे उन्हें वह सिद्धि प्राप्त हुई, जिसकी सब लोग अभिलाषा रखते हैं

rāntidevena lokeṣṭā siddhiḥ prāptā mahātmanā | phala-pattrair atho mūlaiḥ munīn arcitavān saḥ ||

മഹാത്മാവായ രാജാവ് രന്തിദേവൻ ലോകം മുഴുവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ആ സിദ്ധി പ്രാപിച്ചു. ഫലം, ഇല, വേര് എന്നിവ പോലുള്ള ലളിതമായ അർപ്പണങ്ങളാൽ അദ്ദേഹം ഋഷിമുനികളെ പൂജിച്ചു; ആഡംബരം അല്ല, നിഷ്കാമമായ അതിഥിസത്കാരവും സത്യശ്രദ്ധയും തന്നെയാണ് പരമഫലം നൽകുന്നതെന്ന് ഇത് വ്യക്തമാക്കുന്നു.

रन्तिदेवेनby Rantideva
रन्तिदेवेन:
Karana
TypeNoun
Rootरन्तिदेव
FormMasculine, Instrumental, Singular
लोकेष्टाdesired by the world (world-desired)
लोकेष्टा:
Karta
TypeNoun
Rootलोकेष्टा
FormFeminine, Nominative, Singular
सिद्धिःsuccess, attainment
सिद्धिः:
Karta
TypeNoun
Rootसिद्धि
FormFeminine, Nominative, Singular
प्राप्ताobtained, attained
प्राप्ता:
TypeVerb
Rootप्राप्
FormFeminine, Nominative, Singular, Past passive participle (क्त)
महात्मनाby the great-souled one
महात्मना:
Karana
TypeNoun
Rootमहात्मन्
FormMasculine, Instrumental, Singular
फलwith fruits
फल:
Karana
TypeNoun
Rootफल
FormNeuter, Instrumental, Plural
पपत्रैःwith leaves
पपत्रैः:
Karana
TypeNoun
Rootपपत्र
FormNeuter, Instrumental, Plural
अथand, then
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
मूलैःwith roots
मूलैः:
Karana
TypeNoun
Rootमूल
FormNeuter, Instrumental, Plural
मुनीन्sages
मुनीन्:
Karma
TypeNoun
Rootमुनि
FormMasculine, Accusative, Plural
अर्चितवान्having worshipped, honored
अर्चितवान्:
TypeVerb
Rootअर्च्
FormMasculine, Nominative, Singular, Past active participle (क्तवतु)
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

पराशर उवाच

R
Rantideva
M
muni (sages)

Educational Q&A

True spiritual success (siddhi) arises from dharmic conduct—especially sincere reverence and service to the wise—performed with whatever simple means one has, rather than from wealth or display.

Parāśara cites King Rantideva as an example: by worshipfully receiving and honoring sages with modest forest-like offerings (fruits, leaves, roots), Rantideva attained a highly desired spiritual accomplishment.