Shloka 89
“मान्धाताने समरांगणमें राजा अंगार, मरुत्त, असित, गय तथा अंगराज बृहद्रथको भी पराजित कर दिया था ।। यौवनाश्वो यदाज्ारं समरे प्रत्ययुध्यत । विस्फारैर्धनुषो देवा द्यौरभेदीति मेनिरे
Māndhātāne samarāṅgaṇe rājā Aṅgāraṃ Maruttaṃ Asitaṃ Gayaṃ tathā Aṅgarājaṃ Bṛhadrathaṃ ca parājitaṃ kṛtavān. Yauvanāśvo yadā yuddhe samare pratyayudhyata, visphārair dhanuṣo devā dyauḥ-bhedīti meṇire.
വായു പറഞ്ഞു—സമരഭൂമിയിൽ രാജാവ് മന്ധാതാവ് അങ്കാരൻ, മരുത്തൻ, അസിതൻ, ഗയൻ, അങ്കരാജൻ ബൃഹദ്രഥൻ എന്നിവരെയും പരാജയപ്പെടുത്തി. ആ യുദ്ധത്തിൽ യൗവനാശ്വൻ പ്രതിയുദ്ധം ചെയ്തപ്പോൾ, അവന്റെ ധനുസ്സിന്റെ ഗർജ്ജനസമമായ ടങ്കാരം കേട്ട് ദേവന്മാർ ‘ആകാശം തന്നെ പിളർന്നുപോയി’ എന്നു കരുതി.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the kṣatriya ideal: a ruler’s duty includes courage, steadfast counter-combat, and the capacity to protect and prevail. The gods’ reaction to the bow’s twang elevates martial discipline into a form of renowned excellence—valor that becomes ethically meaningful when aligned with rightful kingship and duty.
Vāyu recounts feats of ancient kings: Māndhātṛ defeats several notable rulers, including Bṛhadratha of Aṅga. Then Yauvanāśva is described fighting in battle; the sound of his bow is so powerful that the gods imagine the sky itself is being split.