Shloka 111

Śoka-śamana: Kṛṣṇa’s Consolation and Nārada’s Exempla to Sṛñjaya

Chapter 29

Devanagari script

गयं॑ चामूर्तरयसं मृतं शुश्रुम संजय । यः स वर्षशतं राजा हुतशिष्टाशनो5भवत्‌,“सूंजय! सुननेमें आया है कि अमूर्तरयाके पुत्र राजा गयकी भी मृत्यु हुई थी। उन्होंने सौ वर्षोतक होमसे अवशिष्ट अन्नका ही भोजन किया

Transliteration

gayaṃ cāmūrtarayasaṃ mṛtaṃ śuśruma saṃjaya | yaḥ sa varṣaśataṃ rājā hutaśiṣṭāśano 'bhavat ||

Translation

ഓ സംജയാ! അമൂർത്തരയസിന്റെ പുത്രനായ ഗയരാജാവും മരണത്തെ പ്രാപിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. ആ രാജാവ് പൂർണ്ണ നൂറു വർഷം യാഗത്തിൽ ഹോമത്തിനു ശേഷം ശേഷിച്ച അന്നമേ ആഹാരമാക്കി ജീവിച്ചു.

Word by Word

• गयम्: Gaya (king)
• गयम्: Karma
• Type: Noun
• Root: गय
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• अमूर्तरयसम्: Amūrtarayas (proper name)
• अमूर्तरयसम्: Karma
• Type: Noun
• Root: अमूर्तरयस
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• मृतम्: dead
• मृतम्: Karma
• Type: Adjective
• Root: मृत
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• शुश्रुम: I heard
• Type: Verb
• Root: श्रु
• Form: Perfect, First, Singular

• संजय: O Sañjaya
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• यः: who
• यः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: यद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सः: he
• सः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• वर्षशतम्: a hundred years
• वर्षशतम्: Karma
• Type: Noun
• Root: वर्षशत
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• राजा: king
• राजा: Karta
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• हुतशिष्टाशनः: one whose food was the remainder after oblations
• हुतशिष्टाशनः: Karta
• Type: Adjective
• Root: हुत-शिष्ट-आशन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अभवत्: became/was
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Imperfect, Third, Singular

Speaker

वायुदेव उवाच

Characters & Entities

• Vāyudeva
• Saṃjaya
• King Gaya
• Amūrtarayas
• homa (sacrificial offering)
• hutaśiṣṭa (remnants of oblations)