Shloka 18
Haṃsa–Sādhya Saṃvāda: Satya, Dama, Kṣamā and the Discipline of Speech
“मनुष्य पूर्वजन्मके कर्मोंके अनुसार ही भोजन, वस्त्र तथा अपने माता-पिताके द्वारा संग्रह किया हुआ धन प्राप्त करता है। संसारमें जो कुछ मिलता है, वह पूर्वकृत कर्मोंके फलके अतिरिक्त कोई वस्तु नहीं है' ।। धात्रा विहितभक्ष्याणि सर्वभूतानि मेदिनीम् । लोके विपरिधावन्ति रक्षितानि स्वकर्मभि:,'संसारमें सभी प्राणी अपने कर्मोसे सुरक्षित हो सारी पृथ्वीकी दौड़ लगाते हैं और विधाताने उनके प्रारब्धके अनुसार जो आहार नियत कर दिया है, उसे प्राप्त करते हैं!
manuṣyaḥ pūrvajanmake karmānusāreṇaiva bhojanaṃ vastraṃ tathā mātā-pitṛbhyāṃ saṃgṛhītaṃ dhanaṃ prāpnoti | saṃsāre yad kiñcid labhyate tat pūrvakṛta-karmaphalād anyā na vastūti ||
dhātrā vihita-bhakṣyāṇi sarva-bhūtāni medinīm | loke viparidhāvanti rakṣitāni svakarmabhiḥ ||
മനുഷ്യൻ മുൻജന്മത്തിലെ കർമമനുസരിച്ചാണ് ആഹാരവും വസ്ത്രവും, മാതാപിതാക്കൾ സമ്പാദിച്ച ധനവും ലഭിക്കുന്നത്. ഈ ലോകത്ത് ലഭിക്കുന്നതെല്ലാം മുൻകൃത കർമഫലമല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമല്ല. എല്ലാ ജീവികളും സ്വന്തം കർമങ്ങളാൽ സംരക്ഷിതരായി ഭൂമിയിലുടനീളം സഞ്ചരിക്കുന്നു; വിധാതാവ് അവരുടെ പ്രാരബ്ധാനുസാരം നിശ്ചയിച്ച ആഹാരമാണ് അവർ നേടുന്നത്.
भीष्म उवाच