Shloka 15
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
यत् तु निश्रेयसं सम्यक् तच्चैवासंशयात्मकम्
yat tu niśreyasaṃ samyak tac caivāsaṃśayātmakam | suhṛdām anugrahaḥ śatrubhāva-dhāriṇāṃ duṣṭānāṃ daṇḍanaṃ tathā dharmārtha-kāma-saṃgrahaś ca—idaṃ manīṣiṇaḥ śreya ity āhuḥ ||
യഥാർത്ഥത്തിൽ പരമമംഗളത്തിലേക്കു നയിക്കുന്നതു ശരിയായി ഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ സ്വഭാവതഃ സംശയരഹിതമാണ്. സുഹൃത്തുക്കൾക്കു അനുകമ്പ കാണിക്കൽ, ശത്രുഭാവം പുലർത്തുന്ന ദുഷ്ടരെ ശിക്ഷിക്കൽ, കൂടാതെ ധർമ്മം, അർത്ഥം, കാമം എന്ന ത്രിവർഗ്ഗത്തെ സമ്പാദിച്ച് സംരക്ഷിക്കൽ—ഇതെയാണു ജ്ഞാനികൾ ‘ശ്രേയസ്’ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.
नारद उवाच
Educational Q&A
True welfare (niśreyasa/śreyas) is not uncertain or speculative; it is recognized by clear ethical duties: support the well-disposed, restrain and punish the malicious who act from enmity, and responsibly secure dharma, artha, and kāma in a balanced way.
In Śānti Parva’s instruction on righteous governance and conduct, Nārada states criteria for what counts as genuine ‘good’: benevolence toward allies and well-wishers, firm punishment of hostile wrongdoers, and the orderly pursuit of the three human aims (dharma, artha, kāma).