Shloka 10
Adhyāya 287 — Janaka’s Inquiry on Śreyas, Abhayadāna, and Asaṅga
Non-attachment
शास्त्र यदि भवेदेकं श्रेयो व्यक्ते भवेत् तदा । शास्त्रैश्व बहुभिर्भूय: श्रेयो गुहां प्रवेशितम्,“यदि शास्त्र एक होता तो श्रेयकी प्राप्तिका उपाय भी एक ही होनेके कारण वह स्पष्टरूपसे समझमें आ जाता, परंतु बहुत-से शास्त्रोंने नाना प्रकारसे वर्णन करके श्रेयको गुहा अवस्थामें पहुँचा दिया है--उसे अत्यन्त गूढ़ बना डाला है
śāstra yadi bhaved ekaṃ śreyo vyakte bhavet tadā | śāstraiś ca bahubhir bhūyaḥ śreyo guhāṃ praveśitam ||
ശാസ്ത്രം ഒറ്റത്തന്നെയായിരുന്നെങ്കിൽ ശ്രേയസ് നേടാനുള്ള മാർഗവും ഒറ്റത്തന്നെയായതിനാൽ അത് വ്യക്തമായേനേ; എന്നാൽ അനേകം ശാസ്ത്രങ്ങൾ പലവിധമായി വിവരണം ചെയ്ത് ആ ശ്രേയസിനെ ഗുഹയിലേക്കു തള്ളിയതുപോലെ ആക്കി—അതിനെ അത്യന്തം ഗൂഢമാക്കി മാറ്റിയിരിക്കുന്നു।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma highlights a problem of plurality: when many śāstras present differing formulations, the seeker may find the highest good (śreyas) harder to identify. The verse urges discernment—separating the essential aim from competing presentations.
In Śānti Parva, Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on dharma and the means to true welfare. Here he remarks that the abundance of scriptural teachings can obscure rather than clarify the path, making śreyas seem hidden like something placed in a cave.