Shloka 32

जनक–पराशर संवादः — वर्ण-गोत्र-धर्मविचारः

Janaka–Parāśara: Varṇa, Gotra, and Dharma Inquiry

Devanagari script

इति बुद्धिगती: सर्वा व्याख्याता यावतीरिह । एतद्‌ बुद्ध्वा भवेद्‌ बुद्धः किमन्यद्‌ बुद्धलक्षणम्‌,इस प्रकार बुद्धिकी जितनी अवस्थाएँ हैं उनकी व्याख्या यहाँ कर दी गयी। यह सब जानकर मनुष्य ज्ञानी हो जाता है। इसके सिवा ज्ञानीका और क्या लक्षण हो सकता है?

Transliteration

iti buddhigatīḥ sarvā vyākhyātā yāvatīr iha | etad buddhvā bhaved buddhaḥ kim anyad buddhalakṣaṇam ||

Translation

ഇങ്ങനെ ഇവിടെ കാണപ്പെടുന്ന ബുദ്ധിയുടെ എല്ലാ ഗതികളും നിലകളും വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെട്ടു. ഇതെല്ലാം അറിഞ്ഞാൽ മനുഷ്യൻ സത്യമായി ജ്ഞാനിയാകുന്നു; ഇതിന് പുറമെ ജ്ഞാനിയുടെ മറ്റെന്ത് ലക്ഷണം ഉണ്ടാകാം?

Word by Word

इतिthus

बुद्धि-गतयःthe courses/states of intellect

सर्वाःall

व्याख्याताःexplained/expounded

यावतीःas many as

इहhere

एतत्this (all)

बुद्ध्वाhaving known/understood

भवेत्would become

बुद्धःwise/knowing

किम्what

अन्यत्other (else)

बुद्ध-लक्षणम्mark/characteristic of the wise

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

Bhishma

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes