Shloka 37
Adhyāya 283: Varṇa-vṛtti, Nyāya-ārjana, and the Decline-and-Restoration of Dharma (वर्णवृत्तिः न्यायार्जनं च)
तेन शब्देन महता त्रस्तास्तत्र दिवौकस:,उस महाभयंकर कोलाहलसे उस यज्ञमें पधारे हुए समस्त देवता व्याकुल हो उठे। पर्वत टूक-टूक होकर बिखर गये। धरती डोलने लगी, आँधी चलने लगी और समुद्रमें तूफान आ गया
tena śabdena mahatā trastās tatra divaukasaḥ
ആ മഹാശബ്ദം കേട്ട് യാഗത്തിനായി അവിടെ സമവേതരായിരുന്ന ദേവന്മാർ എല്ലാവരും ഭീതിയോടെ വ്യാകുലരായി. ആ ഭീകരകോലാഹലം മൂലം പർവതങ്ങൾ തകർന്നു ചിതറുന്നതുപോലെ തോന്നി; ഭൂമി നടുങ്ങി; പ്രചണ്ഡവാതങ്ങൾ ഉയർന്നു; സമുദ്രം മഹാതുഫാനമായി കലങ്ങി.
दक्ष उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how a single overwhelming disturbance can unsettle even divine beings, implying an ethical warning: actions that disrupt sacred order (such as a yajña) can produce far-reaching, destabilizing consequences.
Dakṣa describes a sudden, immense sound at the sacrificial gathering that terrifies the assembled gods; the accompanying narrative imagery portrays nature itself reacting—mountains breaking, the earth shaking, fierce winds blowing, and the ocean storming.