Shloka 49

श्रेयो-धर्मकर्मविचारः

Inquiry into Śreyas, Dharma, and Karma

Devanagari script

तस्मादुपावृत्य ततः क्रमेण सो5ग्रेण संतिष्ठति भूतसर्गम्‌ । स सप्तकृत्वश्न परैति लोकान्‌ संहारविक्षेपकृतप्रभाव:,“तदनन्तर मनुष्ययोनिसे निकलकर वह उत्तरोत्तर श्रेष्ठ देवादि योनियोंकी ओर अग्रसर होता है एवं सातों लोकोंमें प्रभावशाली होकर एक कल्पतक निवास करता है

Translation

ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു— അവിടെ നിന്ന് മടങ്ങിയ ശേഷം അവൻ ക്രമമായി കൂടുതൽ ശ്രേഷ്ഠമായ ഭൂതസർഗ്ഗത്തിലേക്ക് (ദേവാദി യോനികളിലേക്ക്) മുന്നേറുന്നു. സംഹാര-വിക്ഷേപം മൂലമുണ്ടായ തന്റെ പ്രഭാവത്താൽ അവൻ ഏഴു പ്രാവശ്യം ലോകങ്ങളെ കടന്ന്, ഒരു കല്പകാലം അവയിൽ പ്രതിഷ്ഠിതനായി വസിക്കുന്നു.

Word by Word

तस्मात्from that (state/condition)

उपावृत्यhaving returned/withdrawn

ततःthen/from there

क्रमेणgradually/in due order

सःhe

अग्रेणby/with what is foremost; onward

संतिष्ठतिstands/abides; becomes established

भूतसर्गम्the creation of beings

सःhe

सप्तकृत्वःseven times

परैतिgoes around/traverses; passes through

लोकान्worlds/realms

संहारविक्षेपकृतप्रभावःone whose power is produced by dissolution and projection (withdrawal and emanation)

Speaker

भीष्म उवाच

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes