Shloka 8
उशनसः (शुक्रस्य) चरितम् — The Account of Uśanā (Śukra): Yoga, Grievance, and Pacification
नेशेडयं सततं देही नृपते पुण्यपापयो: । तत एव समुत्थेन तमसा रुध्यतेडपि च,नरेश्वर! यह जीवात्मा पुण्य और पापके फल सुख और दु:ख भोगनेमें स्वतन्त्र नहीं है, उन पुण्य और पापोंसे उत्पन्न संस्काररूप अन्धकारसे यह आच्छन्न हो जाता है
bhīṣma uvāca | neśeḍayaṃ satataṃ dehī nṛpate puṇyapāpayoḥ | tata eva samutthena tamasā rudhyate 'pi ca, nareśvara |
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു—നരേശ്വരാ, ദേഹധാരിയായ ആത്മാവ് എല്ലായ്പ്പോഴും പുണ്യപാപങ്ങളുടെ (അവയുടെ ഫലങ്ങളുടെ) സ്വതന്ത്ര അധിപതി അല്ല. മറിച്ച്, അതേ കർമങ്ങളിൽ നിന്നുയരുന്ന സംസ്കാരരൂപമായ അന്ധകാരത്തിൽ അത് മൂടപ്പെടുകയും നിയന്ത്രിതമാകുകയും ചെയ്യുന്നു; ആ മറവിനടിയിൽ സുഖദുഃഖങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The jīva (embodied self) is not fully autonomous in experiencing pleasure and pain; it is constrained by the karmic impressions arising from merit and sin, which function like tamas (ignorance/darkness) that veils discernment and drives experience.
In the Shanti Parva dialogue, Bhishma instructs King Yudhishthira on dharma and the workings of karma. Here he explains how actions generate obscuring impressions that bind the embodied self to the experience of sukha and duḥkha.