Shloka 223
Śreyas-nirdeśa (Discerning the Superior Good): Nārada–Gālava Saṃvāda
असंत्याज्यं यदा मर्त्य: कि स्वस्थ इव तिष्ठसि | पिताजी! जब इस शरीरमें मृत्यु
asantyājyaṃ yadā martyaḥ kiṃ svastha iva tiṣṭhasi |
മനുഷ്യന്റെ മുന്നിൽ ഉപേക്ഷിക്കാനാവാത്തത്—മരണമാണ്—നിൽക്കുമ്പോൾ, നീ സുഖസ്ഥനെന്നപോലെ എന്തുകൊണ്ട് ഇരിക്കുന്നു? ഈ ശരീരത്തിൽ മരണം, ജര, വ്യാധി, പല കാരണങ്ങളിൽ നിന്നുമുള്ള ദുഃഖങ്ങളുടെ തുടർച്ച എപ്പോഴും നിലനിൽക്കുന്നു; അവയിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥ മോചനം ആര്ക്കും സാധ്യമല്ല. അങ്ങനെ ഇരിക്കെ നീ എന്തുകൊണ്ട് നിർചിന്തനായി ഇരിക്കുന്നു?
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights the inevitability of death, aging, and disease, urging alertness and ethical seriousness rather than complacency. The verse presses the listener to recognize unavoidable suffering as a prompt for right living, reflection, and detachment.
In the Shanti Parva’s instruction-setting, Bhishma addresses his interlocutor with a pointed question: given that the body is bound to death, decay, and illness, why is the person behaving as if secure and untroubled? It functions as a wake-up call within Bhishma’s broader counsel on dharma and the human condition.