Next Verse

Shloka 1

नारद-समङ्ग-संवादः — The Nārada–Samaṅga Dialogue on Fearlessness and Equanimity

अफ-#-#रू- षट्सप्तत्याधिकद्विशततमो<ध्याय: तृष्णाके परित्यागके विषयमें माण्डव्य मुनि और जनकका संवाद युधिछिर उवाच भ्रातर: पितर: पौत्रा ज्ञातय: सुहृद: सुता: । अर्थहेतोह्ता: क्र्रैरस्माभि: पापकर्मभि:

Yudhiṣṭhira uvāca—

Bhrātaraḥ pitaraḥ pautrā jñātayaḥ suhṛdaḥ sutāḥ |

Artha-hetoḥ hatāḥ krūraiḥ asmābhiḥ pāpa-karmabhiḥ ||

യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു— പിതാമഹാ! ഞങ്ങൾ ക്രൂരരും പാപത്തിൽ മുങ്ങിയവരുമാണ്. ധനത്തിനുവേണ്ടി മാത്രം ദുഷ്കൃത്യങ്ങളാൽ സഹോദരന്മാർ, പിതാക്കൾ, പൗത്രന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ, സുഹൃത്തുകൾ, പുത്രന്മാർ വരെ നശിപ്പിച്ചു. ധനത്തിൽ നിന്നുയർന്ന ഈ തൃഷ്ണയാണ് ഞങ്ങളെ ഭീകരപാപങ്ങളിലേക്കു തള്ളിയത്. ഈ തൃഷ്ണയെ എങ്ങനെ മൂലത്തോടെ പിഴുതെറിയാം?

युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
Karma
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Accusative, Plural
पितरःfathers
पितरः:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Plural
पौत्रान्grandsons
पौत्रान्:
Karma
TypeNoun
Rootपौत्र
FormMasculine, Accusative, Plural
ज्ञातीन्kinsmen/relatives
ज्ञातीन्:
Karma
TypeNoun
Rootज्ञाति
FormMasculine, Accusative, Plural
सुहृदःfriends/well-wishers
सुहृदः:
Karma
TypeNoun
Rootसुहृद्
FormMasculine, Accusative, Plural
सुतान्sons
सुतान्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Plural
अर्थ-हेतोःfor the sake of wealth (lit. from the cause of wealth)
अर्थ-हेतोः:
Apadana
TypeNoun
Rootअर्थ-हेतु
FormMasculine, Ablative, Singular
हताःkilled/slain
हताः:
TypeVerb
Rootहन्
Formक्त, Masculine, Nominative, Plural
क्रूरैःby cruel (ones)
क्रूरैः:
Karana
TypeAdjective
Rootक्रूर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अस्माभिःby us
अस्माभिः:
Karana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Instrumental, Plural
पाप-कर्मभिःby sinful deeds
पाप-कर्मभिः:
Karana
TypeNoun
Rootपाप-कर्मन्
FormNeuter, Instrumental, Plural

युधिछिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
B
Bhīṣma (implied by address “pitāmaha”)

Educational Q&A

Craving for wealth (artha-janya tṛṣṇā) can overpower judgment and lead to adharma; the verse frames renunciation of greed as an ethical necessity and the starting point for inner purification after violence.

In the aftermath of the Kurukṣetra war, Yudhiṣṭhira confesses moral anguish to his grandsire Bhīṣma, lamenting that wealth-driven desire led to the destruction of family and friends, and he asks how to remove this craving.