Shloka 7
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
तदनन्तर उस ब्राह्मणने शान्त मनसे देवताओंके अनुचर कुण्डधार नामक मेघको पास ही खड़ा देखा ।।
tadanantaraṃ sa brāhmaṇaḥ śānta-manasaḥ devatānām anucaraṃ kuṇḍadhāra-nāmakaṃ meghaṃ pārśve sthitaṃ dadarśa | dṛṣṭvaiva taṃ mahābāhuṃ tasya bhaktir ajāyata | ayaṃ me dhāsyati śreyo vapur etad hi tādṛśam ||
അതിനുശേഷം ശാന്തചിത്തനായ ആ ബ്രാഹ്മണൻ സമീപത്ത് ദേവന്മാരുടെ അനുചരനായ കുണ്ഡധാര എന്ന മേഘം നിൽക്കുന്നതു കണ്ടു. ആ മഹാബാഹുവിനെ കണ്ടയുടൻ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഭക്തി ഉദിച്ചു; “ഇവൻ തീർച്ചയായും എന്റെ ശ്രേയസ്സു വരുത്തും; കാരണം ഇവന്റെ രൂപം ഇത്തരത്തിലുള്ള ശുഭലക്ഷണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്” എന്നു അവൻ ചിന്തിച്ചു.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how inner calm (śānta-manasaḥ) enables recognition of beneficent, dharmic support, and how devotion (bhakti) can arise from perceiving auspicious qualities—directing the mind toward śreyas (true welfare) rather than mere immediate gain.
A brahmin, now composed, notices a divine attendant in the form of a cloud named Kuṇḍadhāra standing nearby. On seeing this mighty figure, he feels devotion and concludes that this being will bring him welfare because its appearance bears favorable, auspicious characteristics.