Shloka 32
Adhyāya 270 — Yudhiṣṭhira’s inquiry on saṃnyāsa; Bhīṣma on calculable time, tamas, and karma
Vṛtra–Uśanā exemplum begins
तत्पश्चात् उस श्रेष्ठ ब्राह्मणने अपने निकट अगल-बगलमें रखे हुए बहुत-से सूक्ष्म चीर (वल्कल आदि) देखे। इससे उसके मनमें बड़ा खेद एवं वैराग्य हुआ ।।
brāhmaṇa uvāca | ayaṁ na sukṛtaṁ vetti ko nv anyo vetsyate kṛtam | gacchāmi vanam evāhaṁ varaṁ dharmeṇa jīvitum ||
അതിനുശേഷം ആ ശ്രേഷ്ഠ ബ്രാഹ്മണൻ തന്റെ സമീപത്ത് വച്ചിരുന്ന അനവധി സൂക്ഷ്മ വൽക്കലചീരങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും കണ്ടു. അത് കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിൽ വലിയ ഖേദവും വൈരാഗ്യവും ഉദിച്ചു. ബ്രാഹ്മണൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞു—“ഇവൻ ഞാൻ ചെയ്ത പുണ്യകർമ്മത്തിന്റെ മഹത്വം അറിയുന്നില്ല; പിന്നെ മറ്റാർ അറിയും? ഞാൻ വനത്തിലേക്കുതന്നെ പോകുന്നു; ധർമ്മമാർഗ്ഗത്തിൽ ജീവിക്കുന്നതുതന്നെ ശ്രേയസ്.” എന്ന് നിശ്ചയിച്ച്, ലോകാപേക്ഷ ഉപേക്ഷിച്ച് ധർമ്മജീവിതത്തിനായി വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
ब्राह्मण उवाच
Educational Q&A
Do good without dependence on recognition; when merit is misunderstood or unacknowledged, one should not fall into bitterness but choose steadfast dharmic living, even if that means renunciation.
The Brahmin, seeing the stored garments nearby and feeling deep regret and detachment, concludes that his virtuous effort is not being understood by the person before him; he therefore decides to leave for the forest and live a life grounded in dharma.