Shloka 8
प्रजनाद्यभिनिर्वत्ता: सर्वे प्राणभृतो जना: । प्रजनं चाप्युतान्यत्र न कथंचन विद्यते,समस्त प्राणधारी जीव संतानके उत्पादन आदिसे सुखका अनुभव करते हैं, परंतु संतान गार्हस्थ्य-आश्रमके सिवा अन्यत्र किसी तरह सुलभ नहीं है
prajānādy-abhinirvṛttāḥ sarve prāṇabhṛto janāḥ | prajanaṃ cāpy utānyatra na kathaṃcana vidyate ||
ജീവൻ വഹിക്കുന്ന എല്ലാവരും പ്രജനനത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്; വംശത്തിന്റെ ആരംഭം മുതൽ തന്നെ സന്താനബന്ധമായ തൃപ്തി അനുഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ സന്താനോത്പത്തി മറ്റെവിടെയും യഥാർത്ഥമായി ലഭ്യമല്ല; അത് ഗാർഹസ്ഥ്യാശ്രമത്തിലൂടെയേ ശരിയായി ഉറപ്പാകൂ.
कपिल उवाच
Educational Q&A
Kapila emphasizes that procreation is the natural source of living lineages, and that the proper, dharmic means for begetting offspring is the gṛhastha (householder) āśrama rather than other modes of life.
In the Śānti Parva’s instructional dialogue, Kapila is presenting a doctrinal point about āśrama-dharma: he links the continuation of beings through offspring with the ethical-social role of household life.