Shloka 18
नारद–असित (देवल) संवादः — भूतप्रभवाप्यय, इन्द्रिय-गुण-विवेक, क्षेत्रज्ञ-तत्त्व
स्यूमराश्मिर्वाच स्वर्गकामो यजेतेति सतत श्रूयते श्रुति: । फलं प्रकल्प्य पूर्व हि ततो यज्ञ: प्रतायते,स्यूमरश्मिने कहा--'स्वर्गकी इच्छा रखनेवाला पुरुष यज्ञ करे” यह श्रुति सदा ही सुनी जाती है। अतः मनुष्य पहले स्वर्गरूप फलकी कल्पना (संकल्प) करके फिर यज्ञका अनुष्ठान आरम्भ करता है
syūmarāśmir uvāca: svargakāmo yajeteti satataṁ śrūyate śrutiḥ | phalaṁ prakalpya pūrvaṁ hi tato yajñaḥ pratāyate ||
സ്യൂമരാശ്മി പറഞ്ഞു—‘സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ യജ്ഞം ചെയ്യട്ടെ’ എന്ന് ശ്രുതി നിരന്തരം കേൾക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ മനുഷ്യൻ ആദ്യം ഫലം—സ്വർഗ്ഗം—എന്ന് മനസ്സിൽ നിശ്ചയിച്ച്, പിന്നെ യജ്ഞം ആരംഭിക്കുന്നു.
कपिल उवाच
Educational Q&A
The verse highlights that many Vedic sacrifices are commonly undertaken with a prior intention for a specific reward—especially heaven. It points to the ethical issue of motivation: action (yajña) is often driven by desire for phala (result), not merely by disinterested duty.
In the Shanti Parva’s philosophical discussion, the speaker cites a well-known Vedic injunction—‘one who desires heaven should sacrifice’—to explain how ritual practice typically begins: first the sacrificer mentally fixes the desired fruit, and then the ritual is initiated.