Shloka 34
Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga
Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda
ओषधीभिस्तथा ब्रह्मन् यजेरंस्ते न तादृशा: । इति त्यागं पुरस्कृत्य तादृशं प्रब्रवीमि ते,ब्रह्मन! इसलिये वे योगसिद्ध पुरुष ओषधियों--अन्न आदिके द्वारा यज्ञ कर सकते हैं। जो पहले बताये अनुसार मूढ़ लोग हैं, वे उस तरहका यज्ञ नहीं कर सकते। कर्मफलका त्याग करनेवाले महात्माओंका ऐसा अद्भुत माहात्म्य है, इसलिये मैं त्यागकको आगे रखकर तुमसे ऐसी बात कह रहा हूँ
oṣadhībhis tathā brahman yajerāṁs te na tādṛśāḥ | iti tyāgaṁ puraskṛtya tādṛśaṁ prabravīmi te, brahman |
ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! അതിനാൽ യോഗസിദ്ധന്മാർ ഔഷധികളാൽ—അന്നാദികളാൽ—യജ്ഞം ചെയ്യാൻ കഴിയും; എന്നാൽ മുമ്പ് പറഞ്ഞപോലെ മോഹിതർക്ക് അത്തരമൊരു യജ്ഞം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. കർമഫലത്യാഗം ചെയ്യുന്ന മഹാത്മാക്കളുടെ അത്ഭുത മഹിമ കണ്ട്, ത്യാഗത്തെ മുൻനിർത്തി ഞാൻ നിന്നോട് ഇതു പറയുന്നു.
चुलाधार उवाच
Educational Q&A
True sacrifice is grounded in tyāga—especially renunciation of the fruits of action. Those with yogic maturity can make even simple offerings (herbs/food) into a genuine yajña, whereas deluded people cannot, because the inner disposition is lacking.
Cūlādhāra addresses a brahmin interlocutor and contrasts spiritually accomplished persons with the deluded. He explains that the former can perform meaningful sacrifice through ordinary means like plant-based offerings, and he frames his instruction by putting renunciation at the center.