Previous Verse
Next Verse

Shloka 126

Adhyāya 262: Śabda-brahman, Para-brahman, and the Ethics of Tyāga

Kapila–Syūmaraśmi Saṃvāda

अकृष्टपच्या पृथिवी आशीर्भिवीरुधो भवन्‌ | पहलेके लोग कर्तव्य समझकर यज्ञमें श्रद्धापूर्वक प्रवृत्त होते थे और उस यज्ञसे उनकी सम्पूर्ण कामनाएँ स्वतः पूर्ण हो जाती थीं। पृथ्वीसे बिना जोते-बोये ही काफी अन्न पैदा होता तथा जगत्‌की भलाईके लिये उनके शुभ संकल्पसे ही वृक्षों और लताओंमें फल-फ़ूल लगते थे

akṛṣṭapacyā pṛthivī āśīrbhir vīrudho bhavan | pūrveke lokāḥ kartavyaṃ samajñāya yajñe śraddhayā pravṛttāḥ sma, tena yajñena ca teṣāṃ samagrāḥ kāmanāḥ svayam eva paripūryante sma | pṛthivyā akṛṣṭābījāyāṃ bahu annaṃ jāyate sma, jagad-hitāya ca teṣāṃ śubha-saṅkalpād eva vṛkṣa-latāsu phala-puṣpāṇi prādurabhavann iti ||

പൂർവകാലത്ത് ജനങ്ങൾ യജ്ഞത്തെ കർത്തവ്യമെന്നു കരുതി ശ്രദ്ധയോടെ അതിൽ ഏർപ്പെടുമായിരുന്നു; ആ യജ്ഞഫലമായി അവരുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും സ്വയം നിറവേറുമായിരുന്നു. ഭൂമി ഉഴുതോ വിതച്ചോ ഇല്ലാതെയും ധാരാളം അന്നം വിളയിച്ചു; ലോകഹിതത്തിനായി അവരുടെ ശുഭസങ്കൽപമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ വൃക്ഷങ്ങളിലും വള്ളികളിലും ഫലപുഷ്പങ്ങൾ വിരിഞ്ഞു.

अकृष्टपच्याripening without ploughing (self-producing)
अकृष्टपच्या:
Karta
TypeAdjective
Rootअकृष्टपच्य
FormFeminine, Nominative, Singular
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Karta
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Nominative, Singular
आशीर्भिःwith blessings
आशीर्भिः:
Karana
TypeNoun
Rootआशीस्
FormFeminine, Instrumental, Plural
वीरुधःcreepers/plants
वीरुधः:
Karma
TypeNoun
Rootवीरुध्
FormFeminine, Accusative, Plural
भवन्becomes/is
भवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormPresent, Third, Singular, Parasmaipada, Indicative

चुलाधार उवाच

चुलाधार (Chuladhara)
पृथिवी (Earth)
यज्ञ (Sacrifice)
वृक्ष (Trees)
लता (Creepers/Vines)